تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٣
شوتروك ناخونتا پادشاه ايلام سال 1190 پيش از ميلاد تقريبا
كه بعضى تاكنون محفوظ مانده در دست است .
وقتى كه قدرت كسيتها مبدل بضعف شد ايلام داراى نفوذ عظيم بوده و بالاخره آن سلسله در آخر كار خود مجبور شد تبعيت ايلام را قبول كند .
در زمان اين سلسله بود كه در بابل اسب را بطور عموم براى كشيدن ارابه‌ها به كار گرفتند ، اگرچه حالا قرائنى داريم بر اينكه در زمان سلسلهء اول هم وقتى كه كسيتها در ميان لشكريان بابل خدمت ميكردند اسب تحت عنوان « حمار كوهستان » معلوم بوده است .
اوضاع ايلام
اوضاع ايلام
در اين مدت مديد اوضاع ايلام به خوبى معلوم نيست ، در اواخر دوره سلسلهء كسيت ميخوانيم كه خوربتيلا پادشاه ايلام با كورى گلزو پادشاه بابل جنگ كرده و پادشاه ايلام كه ببابل دست‌اندازى كرده بود مغلوب و اسير شده و ظاهرا شوش هم مسخر گرديده است ، چندى بعد كيدين خوتروتش پادشاه ايلام بابل را ويران و مسخر كرده و بسيارى از سكنهء آن را باسيرى برده است .
شوتروك ناخونتا پادشاه ايلام سال 1190 پيش از ميلاد تقريبا
شوتروك ناخونتا پادشاه ايلام سال 1190 پيش از ميلاد تقريبا
از جملهء سلاطين جنگجوى معتبر آن دوره شوتروك ناخونتا بوده كه بابل را مسخر نموده و شهرها را غارت كرده و نفايس صنعتى آنها را بشوش حمل نموده است . الحق اين عمل موجب امتنان و تشكر است كه كاوشهاى مسيو دمرگان در شوش اين اندازه مثمر ثمر شده و چيزهائى نفيس بدست او آمده كه از جمله ستون سنگى نرامسين است كه اين پادشاه از بابل بشوش برده و عالم عتيقه‌شناس فرانسوى بعد از سه هزار سال آن را كشف كرده است . مجسمهء مردوك را كه رب النوع مهم بابل بوده نيز براى تكميل فتح و ظفر در آنزمان به ايلام بردند و سى سال باسيرى نگاهداشتند و اين هجوم و تاخت‌وتاز از طرف ايلام بالاخره انقراض سلسلهء كسيت را فراهم ساخت .
جانشين شوتروك ناخونتا ، شيلخاكين شوشيناك است كه اداره‌كنندهء بزرگى بوده و در ساختن ابنيه هم اهتمامى داشته است و مسيو دمرگان از او بايد خيلى ممنون باشد زيراكه هرمعبديرا كه مرمت كرده اسم بانى اولى آن را نيز ذكر نموده است بلكه كتيبهء