تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب ) — الجزء ١، الصفحة ٦٨

حكايت سعايت مجد الملك يزدى و اختلال احوال مصنّف در اواخر عمر ،

و حزم بعيد است بدين سبب از راه بهمدان بازگشتند و از توجّه در صحبت باردو منع كردند تا هم در آن مقام جفت وحدت گشتم و همزانوى غربت « 1 » ،

و چون عزيزان و برادران دينى و اگر گويم اكثر فرقهء اسلاميان در اقطار رعونتى داشته باشد حلقهء دعا بدست ادعونى گرفته بودند و گوش بر انجاز وعده استجب لكم ناگاه ضربهء فتحت ابوابها غلغله در عالم افكند و مبشّران رسل در رسيدند « 2 » و مژدهء جلوس سلطان سلاطين عالم خان بن خان بنى آدم سلطان احمد « 3 » و فرمان خلاصى اين بنده بياوردند و صورت

( 1 ) رسالهء مذكوره ، ورق a 29 ، ( 2 ) ايضا ، ورق a 30 ، ( 3 ) وى پسر هفتم هولاكو و برادر اباقاست و از 26 محرّم سنهء 681 الى 26 جمادى الأولى سنهء 683 سلطنت نمود ، نام اصلى اين پادشاه تكودار است و معروف است بسلطان احمد ، - امّا ضبط تكودار ، اين كلمه را در بسيارى از كتب تواريخ بخصوص تواريخ فارسى نكودار با نون نوشته‌اند ولى ظاهرا صواب تكودار با تاء مثنّاة فوقانيّه باشد و قرينهء بر صحّت اين ضبط آن است كه هيتون ( Hayton ) نامى از شاهزادگان ارمنستان كه معاصر اباقا و پادشاهان بعد از او بوده و در ملازمت غازان خان ميزيسته و در لشكر او خدمت كرده و در غالب جنگهاى او حاضر بوده است در حدود سنهء 705 هجرى كتابى در جغرافى و تاريخ ممالك مشرق عموما و مملكت مغول خصوصا تأليف نموده است موسوم به « گل تواريخ زمين مشرق » ( Orient ' d Terre la de histoires des Fleur La ) ، و اصل اين كتاب را مؤلّف به زبان فرانسه املا كرده است سپس اين امالى او به زبان لاتين ترجمه شده است ، و متن فرانسوى و ترجمهء لاتينى اين كتاب مكرّر در اروپا بطبع رسيده است ، بارى مقصود اين است كه نام اين پادشاه در اين كتاب مكرّر تنگودار Tangodar مسطور است با نسخه بدلهاى Tangadar و Tangocdar و Tancgodar و Tagodar و Tagotar و Tangodor و Cangodar ( رجوع كنيد بكتاب مذكور طبع پاريس باهتمام آكادمى ادبيّات ، ص 185 312 : ، 312 ، 185 . pp , II Tome , niens Arme Historiens , Inscriptions des mie Acade . 1906 ، Paris ) و چون در خطوط فرانسه و لاتين مانند خطوط عربى و فارسى حرف تاء به حرف نون تصحيف نميشود و چون مؤلّف مزبور خود معاصر اين پادشاه بوده و نام او را از افواه رجال تلقّى نموده و از روى صحايف و كتب نقل نكرده تا احتمال سهو و تصحيف در آن رود پس قريب بيقين مىشود كه حرف اوّل نام اين پادشاه تاء