خلاصة التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٠٧
ذكر تتمهء بعضى از وقايع بعد از رحلت آن فردوس منزلت
سامانى كه سالها معصوم بيگ در ايام وكالت به هم رسانيده بود به يك طرفة العين جمعى بىنام و نشان بردند و عورات [ 443 ] ايشان « 1 » سر و پا برهنه به خانهء پريخان خانم پناه « 2 » بردند و ديگر خانها مثل عليخان بيگ گرجى را تالان كردند « 3 » .
و هم در اين روز حسين قلى خلفا « 4 » روملو و بسيارى از صوفيان و امراى تابع در ركاب عالى شاهزاده سلطان محمود ميرزا به در آله قاپى « 5 » در آمد مژدهء سلطنت شاهزاده اسمعيل ميرزا به همگنان دادند و بعضى از امرا مثل مرحوم حيدر سلطان ترخان تركمان با پسران و لشگر و قشون و ساير تركمانان به جانب قلعهء قهقهه به خدمت شاهزاده شتافتند و قبل از آن امير اصلان بيگ افشار ولد خود را فرستاده بود و روز به روز مردم شروع در رفتن نمودند و « 6 » امن و امان در دار السلطنه پيدا شد خوف و هراس از ميانهء مردم برخاست * و منتظر ورود موكب همايون اسمعيل ميرزا بودند . روز جمعه هيجدهم شهر مذكور شاهزادهاى « 7 » عالىقدر خصوصا سلطان « 8 » ابراهيم ميرزا و سلطان سليمان ميرزا و سلطان محمود ميرزا و سلطان احمد ميرزا به اتفاق امراى عظام به مسجد جامع رفته خطبه به نام نامى نواب مالك رقاب شاه اسمعيل خواندند و خطابت مير مخدوم شريفى نمود و « 9 » كس از عقب شتران خاصه كه در ييلاق بود فرستادند كه تا بيوتات شاهى را به استقبال برند .
و هم در اين روز شاهزاده پريخان خانم خانهاى حرم را مهر كرده به منزل خود رفت و سلطان سليمان ميرزا خود را جان فدا نام كرده اوقاتى ضايع مىساخت و روز دوشنبه بيست و يكم امراى تكلو * مثل سولاخ حسين اردوغدى خليفه از گيلان به شهر داخل شده در روز جمعه 25 « 10 » شهر مذكور غافل بر سر خانهء اللّه قلى استاجلو « 11 » ايچك اغلى رفته « 12 » او را با عليخان بيگ پسر پيره محمد « 13 » چاوشلو و جمعى كثير از استاجلويان به قتل آوردند و خانهاى ايشان را تالان كردند .
و هم در اين « 14 » ايام پر آلام كه خبر انتقال شاه زمان از عالم گذران به پيرى بيگ قوچيلو « 15 » استاجلو كه در آن اوان حاكم ورامين « 16 » بود رسيد ، از روى خشم و كين متوجه قزوين شد در اثناى
( 1 ) - م ، ن : ايشان را ( 2 ) - ن : « پناه » ندارد ( 3 ) - ن : كرده ( 4 ) - م ، ن : خليفه ( 5 ) - ن : على قاپى . م : الهى قاپى ( 6 ) - ن : « و » ندارد ( 7 ) - ب ، م ، ن : شاهزادهء ( 8 ) - م ، ن : سلطان سليمان ميرزا و سلطان محمود ميرزا و سلطان احمد ميرزا به اتفاق ( 9 ) - ن « و » ندارد ( 10 ) - ن : دويم ( 11 ) - ب ، م ، ن : استاجلو خليفه ( 12 ) - م ، ن : رفته با عليخان ( 13 ) - ب ، م ، ن : محمد خان ( 14 ) - ن : در ايام ( 15 ) - ن : « قوچيلو » ندارد ( 16 ) - ب ، م : ورامين