خلاصة التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٢

سال « 1 » چهل و پنجم از سلطنت آن برگزيدهء اولاد مروج مذهب حق سنهء خمسين و سبعين و تسعمائه بعضها لوى ئيل

سخن دان داناى روشن ضمير * سخنهاش پر معنى و دلپذير

اداهاش مطبوع و دلكش چنان * كه گويى دهد ز آب حيوان نشان

كلامش مبرا ز خبط و خلل * ادايش معر از عيب و علل

بهر كشورى كو نمايد عبور * فتد از عبورش به دلها سرور

نبوده به شيرين زبانيش كس * فصيح و بليغ و مسيحا نفس

به تمكين چو آغاز كردى سخن * سخن رفتى از ياد چرخ كهن

سخنهاش رنگين و نامش نكو * قدومش مبارك پيامش نكو

اعنى اما رتماب رفعت انتساب معالى اياب شمس الدين محمد بيگ متفرقه دام مجده كه در فنون فهم و دانايى سرآمد و در دقايق بخردى يگانهء عصر و بىقرينهء دوران بوده ، مرآت انوار عاطفت و شفقت پادشاهى مبنى بر كمال لطف و اتحاد و مشكوة آثار مرحمت و مكرمت شاهنشاهى مشتمل بر غايت عنايت و و داد « 1 » كه عبارتست از نامهء مشگين طراز ، بل منشور واجب الاكرام و الاعزاز كه كلمات ملاطفت بيانش به حليهء جليهء كلام الملوك ملوك الكلام « 2 » متجلى و از مضمون مكرمت نشانش انوار كمال ارتباط و التيام متجلى بوده . شعر « 3 » :

فرخنده نشان صفحهء شوق‌انگيز « 4 » * ارقام وى از درج شرف گوهر ريز

با دودهء آن بياض خط مشك‌آميز * بر برك سمن سواد آن عنبر بيز

نامهء مسرت فزا و صحيفهء غم‌زدا كه از كمال سلاست و طراوت رشگ سلسبيل و باغ ارم است و از غايت نضارت و خرمى چون بهار فرح آثار [ 363 ] تازه و خرم . « 5 »

بنا ميزد « 6 » چه فرخ نو بهارست * كزو باغ ارم را خار خارست

بود هر داستان زو بوستانى * زهر بستان ز گلزارى نشانى

هزاران تازه گل در وى شگفته * دو صد نرگس به مهد ناز خفته

خط مشگين او بر لوح كافور * چو در پاى درختان سايهء نور

هر آن حرفى كه در وى چشمه‌وار است * ز معنى موج زن يك چشمه‌سار است

بهر سو جدول از وى چشمه‌سارى * پر از آب لطافت جويبارى

خوش آن رهرو كه بخت سازگارش * نشاند بر لب آن جويبارش

نظر در آتش از دل غم بشويد * غبار از خاطر درهم بشويد

از هبوب روايح آن عنايت سلطانى و درود آن موهبت خاقانى گلزار و داد بهجت تمام


( 1 ) - م : و داود ( 2 ) - م : « كلام الملوك ملوك الكلام » ندارد ( 3 ) - م : ندارد ( 4 ) - ب : شوق‌انگيز شعر ( 5 ) - م : ندارد ( 6 ) - ب ، م : نياميزد