خلاصة التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٤٣

سال « 11 » چهل و يكم از سلطنت آن خسرو سپهر رفعت ، نوروز سيچقان ئيل شنبه بيست و هفتم شهر رجب احدى و سبعين « 12 » و تسعمائة

نمىكرد عرضه به نواب سلطان ابراهيم ميرزا نوشته فرستاده بود كه اگر من نسبت به سلاطين جغتاى نوكر و ملازمم اما به خاندان مرتضوى و دودمان صفوى كمينه غلام به اخلاصم و چند مرتبه قناديل طلا « 1 » و شمعدان بزرگ طلا به آستانهء مقدسهء عرش منزلت فرستاد « 2 » * . مرحومى ميرزا قاسم جنابدى در وقايع حالات آن خاندان « 3 » ستوده صفات نسخه‌اى در سلك نظم در آورده اين ابيات از آنجاست . نظم « 4 » :

الا اى فلك قدر گردون مقام * حريم درت كعبهء خاص و عام

چو خورشيد تابنده روشن ضمير * به تيغ و به انديشه اقليم‌گير

تو خان زمانى و عالم تراست * همه ملك « 5 » دلها مسلم تراست

نظر كردهء شير يزدان تويى * كمر بستهء شاه مردان تويى

به كف تيغ شاه ولايت تراست * ز شاه ولايت حمايت تراست

تويى سايهء رحمت ذو الجلال * تويى آفتاب سپهر كمال

عجب كوكبى عرش پيرايه‌اى * كه هم آفتابى و هم سايه‌اى

بود قصر قدرت به آنسان بلند * كه كوته بود مهر را زو كمند

همايى كه در سايه‌اى كرده جاى * بود بر سر آسمان سايه‌ساى

چو خورشيد مهر سليمان تراست * زمين و فلك زير فرمان تراست

بود نغمه در كلك من بلبلى * كه دارد تمناى وصل گلى

زمانى چو گل باز كن گوش هوش * كه بلبل ز شوقت بر آرد خروش [ 329 ]

ز كلكم به هر گوشه آوازه‌اى * زمن گوش كن قصه تازه‌اى

ز شاهان دهر آشكار و نهان * سخن يادگار است و بس در جهان

سخن گر نبودى درين رهگذر * نماندى ز شاهان عالم اثر

سخن كز سياهى نشان مىدهد * زلال حياتست و جان مىدهد

دعاى مسيحا سخن بود و بس * كه مىداد جان مرده را در نفس

رسد كوه را گر صدايى به گوش * شود « 6 » ذى حيات و برآرد خروش

سخن اندرين عرصهء بىكران * پيامى است از حق به پيغمبران

نبى از سخن صاحب راز شد * در راز حق بر رخش باز شد

به صد معجزش بود اگر دسترس * از آنها يكى جاودان ماند و بس

به فرقان نگر كاندرين تنگناى * بود تا به روز قيامت به جاى

كلام آلهى سخن نازلست * سخن مايهء بخش حيات « 7 » دلست

( 1 ) - م : « طلا » ندارد ( 2 ) - م : فرستاده ( 3 ) - م : خان ( 4 ) - م : « نظم » ندارد ( 5 ) - م : ملكها دل ( 6 ) - م : شودى ( 7 ) - م : حيات و