خلاصة التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٥

سال « 5 » سى و دويم از فرمان فرمايى آن خسرو غازى بر سرير سلطنت و كامكارى نوروز توشقان ئيل روز دوشنبه هفدهم شهر ربيع الآخر سنهء اثنى و ستين و تسعمائة

يافتم رسم تسنن در وضيع و در شريف * ديدم آثار تخرج در صغار و در كبار

در مقابر پاى شسته از فقير و از غنى * در مساجد دست بسته از يمين و از يسار

در زمان چون تو شاهى دست بستن در نماز * هست كارى دست بسته‌اى شه عالى تبار

قاضى اين ملك نسل خالد ابن وليد * مفتى اين شهر فرزند سعيد نابكار

كشته بايد شد به تيغ شاه غازى هر دو را * هم برادر هم پدر هم « 1 » ياور و خويش و تبار

خود بفرما اى شه دانا كه اكنون اين گروه * داعى خصمند يا مولاى شاه كامكار

قتل‌عامى گر نباشد قتل خاصى مىتوان * خاصه از بهر رضاى حضرت پروردگار

سنيند اينها رعايايى كه باشد « 2 » قتلشان * موجب تخفيف مال و مانع خرج ديار

بلكه هر يك مبلغى از مال ديوان مىخورند * سر به سر صاحب سيور غالند و هم ادرار دار

و اين رباعى نيز از نتايج طبع او سر زده كه به جهت خواجه عبد الغنى و خواجهء بزرگ بوكايى گفته است . رباعى « 3 » :

سنى ميش است « 4 » و شيعيانند چو گرگ * داند سخن مرا چه تاجيك و چه ترك

صد لعنت حق به سنيان قزوين * بر مفلس و بر غنى و بر خرد و بزرگ

و بعضى از اشعار عاشقانه‌اش نيز مرقوم گشت [ 275 ]

گل همان به كه به هر حرف نيندازد گوش * ورنه درد دل مرغان چمن بسيار است

آشنايى به تو آن‌طور دلم مىخواهد * كاشنا را به تو بيگانه توانم ديدن

* * *

عاشق منم كه بار غم يار مىكشم * شد عمرها كه محنت اين كار مىكشم

سال « 5 » سى و دويم از فرمان فرمايى آن خسرو غازى بر سرير سلطنت و كامكارى نوروز توشقان ئيل روز دوشنبه هفدهم شهر ربيع الآخر سنهء اثنى و ستين و تسعمائة

سال « 5 » سى و دويم از فرمان فرمايى آن خسرو غازى بر سرير سلطنت و كامكارى نوروز توشقان ئيل روز دوشنبه هفدهم شهر ربيع الآخر سنهء اثنى و ستين و تسعمائة

شاه جم جاه عالميان پناه چون از گنجه كوچ فرموده ، صحراى بردع كه نمونه‌اى از رياض خلد برين است و شيخ گنجوى در تعريف آن سرزمين مىفرمايد . شعر : « 6 »

خوشا ملك بردع كه « 7 » اقصاى وى * نه ارديبهشت است بىگل نه دى

تموزش گل كوهسارى دهد * زمستان نسيم بهارى دهد

همه ساله ريحان او « 8 » سبز « 9 » شاخ * هميشه درو ناز و نعمت فراخ

زمينش ز بس سبزه و مشك بيد * چو باغ ارم خاصه باغ سفيد

علفزار مرغان اين كشور اوست * اگر شير مرغت ببايد دروست « 10 »


( 1 ) - ب ، م : هم‌يار هم‌خويش و تبار ( 2 ) - ب ، م : باشد موجب ( 3 ) - م : ندارد ( 4 ) - ب : اند ( 5 ) - م : « سال سى و دوم . . . اننى و ستين و تسعمائه » ندارد ( 6 ) - ن : بيت ( 7 ) - م : به ( 8 ) - م : « همه ساله ريحان او سبز » ندارد ( 9 ) - ب : سرو ( 10 ) - ن : اين بيت را ندارد