خلاصة التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٦

گفتار « 3 » در توجه خاقان صاحب‌قران به جانب ممالك خراسان و شكست شيبك خان به توفيق ملك منان

آنست كه اگر گاهى اظهار خلاف اين احق مذاهب نمايد ، بنا بر تقيه و حفظ مصالح امور - ملكيه خواهد بود « ذلِكَ الدِّينُ « 1 » الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ » * « 2 » و اگر حاشا در حقيقت اين مذهب حق شائبه ريبى به خاطر خطور كند ، هركس را از علماى دقيق و عرفاى فضلاى صاحب تحقيق تعيين كرده بفرستند ، به دلايل عقلى و نقلى به دو اثبات مدعا حسب المبتغى « 3 » ( ؟ ) خواهد شد . « قُلْ « 4 » فَلِلَّهِ « 5 » الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ فَلَوْ شاءَ لَهَداكُمْ « 6 » أَجْمَعِينَ » « 7 » .

غرض اصلى و مقصد كلى از ارتكاب امور فانيهء دنيوى و تمشيت صورى ، غير اشاعت احكام شيعه طاهره و اذاعت « 8 » آثار فرقهء ناجيه ، كه تا غايت انوار اسرار « 9 » فروع و اصول آن در حجاب ظلم و ظلام مخالفان دين و دولت مختفى و منطوى بوده « 10 » ، نبوده و نيست و الا همت بلند مرتضوى « 11 » اعتلا و نهمت ارجمند صفوى انتما ، كه « 12 » ارثا و جبلة « 13 » از تعلق به امور دنيهء دنيا و توجه به سلطنت جزويه اين سرا تنفر و ابا « 14 » دارد ، ارفع و اعلى از آنست كه به زخارف خسيسه « 15 » و حطام رديه ، خبيثه « 16 » التفات نمايد « 17 » :

شكر خدا كه باز برين اوج بارگاه * طاووس عرش مىشنود صيت شهپرم

مقصود ازين معامله ترويج كار اوست * نى جلوه ميفروشم و نه عشوه مىخرم [ 73 ]

شاهين صفت چو طعمه كشيدم زدست شاه * كى باشد التفات به صيد كبوترم

للّه الحمد و المنه كه مربيان توفيق آلهى و موديان تأييد نامتناهى ، مضمون رهنمون « 18 » « الَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونَها عِوَجاً أُولئِكَ فِي - ضَلالٍ بَعِيدٍ « 19 » » « 20 » را خاطر نشان طينت طيبهء ما نموده ، نقاشان قضا و قدر ، كه مهندسان كارگاه خير و شر و مصوران اشكال نفع و ضررند « 21 » ، هيچ رقم از ارقام محبت دنيا و اهل دنيا « 22 » بر صفحهء صحيفهء

( 1 ) - م : لايعلمون ( 2 ) - سوره 12 آيه 40 ( 3 ) - نسخه‌هاى خوانا نيست ( 4 ) - مز ، ب ، م ، ن : « قل » ندارد ( 5 ) - ب ، ن : و للّه ( 6 ) - ن : يهديكم ( 7 ) - سوره 6 آيه 149 ( 8 ) - ب : اعادت . م ، ن : اداعت ( 9 ) - ب : سرار ( 10 ) - ن : بوده و ( 11 ) - م : مرتضوى و ( 12 ) - ن : « كه » ندارد ( 13 ) - مز ، ب ، م ، ن : جبلتا ( 14 ) - ن : ثقر و اباو ( 15 ) - ب ، ن : حسيسه ( 16 ) - ب ، ن : حسنيه ( 17 ) - ن : بيت ( 18 ) - ن : همايون ( 19 ) - مز ، ب ، م : مبين . ن : مبن ؛ ( 20 ) - سوره 14 آيه 3 ( 21 ) - ن : ضراند ( 22 ) - م : دنيا و اهل دنيا