تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٣٣
شرح لباس و اسلحهء ملل
پسر ارتهبات « 1 » بود . 9 - آريانيها ( يعنى هراتيها ) كمانهاى مادى داشتند و اسلحهء ديگر آنها باخترى بود . رئيس آنها را سىسامنس « 2 » پسر هىدارنس ميناميدند .
10 - اسلحهء پارتيها ، خوارزميها ، سغديها ، گنداريها و دادىكس « 3 » ها در موقع جنگ مانند اسلحهء باختريها بود . فرماندهء پارتيها و خوارزميها آرتاباز پسر فرناس « 4 » بود ، رئيس سغديها آزانس « 5 » پسر آرته و سرهنگ گنداريها و دادىكسها آرتىفيوس پسر اردوان . راجع به دادىكسها ، ظنّ قوى ميرود ، كه اينها تاجيكهاى قرون بعد بودند ، كه در بخارا و حدود آن سكنى دارند . 15 - كسپيان ارخالقى داشتند از پوست بز ، تيروكمانى از نى و قمهاى . رئيس آنها آرى مرد « 6 » برادر آرتىفيوس بود .
16 - سرنگىها ( يعنى سيستانىها ) لباسهاى رنگين در بر داشتند . كفش آنها به شكل نيمچكمه بود و به زانو ميرسيد . كمان و زوبين آنها مانند اين اسلحهء ماديها است .
رئيس اينها فرندات « 7 » پسر مگابيز ( بغابوخش ) بود . 17 - پاكتيكها « 8 » نيز لباسى داشتند از پوست بز ، كمانها و قمههاى آنان به شكل بومى بود ( اين مردم را باپختوها يعنى با سكنهء قسمت غربى افغانستان تطبيق كنند . م . ) . فرمانده اينها را آرتينت « 9 » ، پسر ايثامتر « 10 » مىناميدند . 18 - 20 ، اوتيان و ميكيان و پاريكانيان « 11 » ( بنقشهء دولت هخامنشى رجوع شود ) مانند پاكتيكها مسلح بودند . رئيس اينها و ميكيانها آرسامن « 12 » پسر داريوش بود و رئيس پاريكانيان سيروميتر « 13 » پسر اباز « 14 » .
21 - اعراب عبائى داشتند ، كه روى آن كمربندى بسته بودند . كمانهاى دراز آنان از شانهء راست آويخته و به طرف چپ كشيده بود . ( مترجم ديگر هرودوت اين جمله را طور ديگر ترجمه كرده : اعراب جامهاى داشتند گشاد و دامنها را بكمر زده
( 1 ) - Artabate . ( 2 ) - Sisamnes . ( 3 ) - Dadices ( Dadikes ) دادىكس در اصل داديك بوده ، اس يونانى است بنابراين بعضى اين مردم را با تاجيكها ، كه در بخارا سكنى دارند ، تطبيق كردهاند ، زيرا در زبان يونانى مخرج جيم نيست ) . ( 4 ) - Pharnace . ( 5 ) - Azanes . ( 6 ) - Ariomarde . ( 7 ) - Phrendate . ( 8 ) - Pactyces . ( 9 ) - Artynte . ( 10 ) - Ithamatre . ( 11 ) - Utiens , Myciens , Paricanie ( 12 ) - Arsamenes . ( 13 ) - Siromitre . ( 14 ) - Oebase .