تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٧٠

جنگ اوّل ايران با يونان

را در زبان ما چنين ميناميدند ، غلط نبود . پس از آن پارسيها بجزائر ديگر رفته اهالى را مطيع كردند و قسمتى از اهالى را مانند گروى با خود بردند ، ولى اهالى كاريست « 1 » نخواستند گروى بدهند ، يا بر ضد اهالى ارترى و آتنىها جنگ كنند .

وقتى كه اهالى ارترى از نزديك شدن پارسيها آگاه شدند ، از آتن استمداد كردند و آتنىها چهار هزار نفر بكمك آنها فرستادند ، ولى در خود ارترى اتّفاق و اتحادى نبود ، چه قسمتى از اهالى تصميم كردند ، از سنگ‌هاى زير آب دراوبه استفاده كرده فرار كنند . قسمت ديگر از جهة طمع ترجيح داد ، كه شهر را تسليم شاه پارس كرده پاداشى بگيرد ( چنان كه كزنفون گويد به گون‌گيل « 2 » نامى كه طرف‌دار ايران شده بود ، از طرف دربار چهار شهر اعطا شد و اعقاب او اين شهرها را در زمان اردشير دوّم هم داشتند . م . ) . شخص اس‌خين نام « 3 » پسر نوتون « 4 » ، چون وضع را چنين ديد ، به آتنىها گفت ، باوطان خود برگرديد ، چه با اينحال اهالى ارترى باعث فناى خودشان و شما خواهند شد . آتنىها نصيحت او را پذيرفته برگشتند . بعد قشون ايران به ارترى درآمد . اهالى نميخواستند جنگ كنند ، چه تصميم كرده بودند ، فقط در پشت ديوارهاى شهر بدفاع بپردازند . شش روز جنگ در اطراف ديوارها دوام داشت و عدّه‌اى زياد از طرفين كشته شدند .

روز هفتم افورب « 5 » و فيلاگروس « 6 » كه از معروفين شهر بودند ، آن را بپارسىها واگذاردند . پارسيها به شهر درآمده و آن را غارت كرده معابد را بتلافى كارهائى ، كه اهالى ارترى در سارد كرده بودند ، سوزانيدند و مردم را موافق امر داريوش اسير كردند . پس از آن پارسىها چند روز در ارترى استراحت كرده به طرف آت‌تيك « 7 » راندند و فشارى از نزديك به آتنىها دادند ( كتاب 6 ، بند 102 ) ، زيرا ميخواستند با آنها هم همان معامله كنند ، كه با اهالى ارترى كرده بودند ، ولى بعد هيپ‌پياس پسر پىزيسترات قشون پارسى را بدشت ماراتن « 8 »


( 1 ) - Caryste ( شهرى در اوبه ) . ( 2 ) - Gongyle . ( 3 ) - Eschine . ( 4 ) - Nothon . ( 5 ) - Euphorbe . ( 6 ) - Philagrus . ( 7 ) - Attique ( شبه‌جزيره‌اى ، كه آتن در آن واقع است ) . ( 8 ) - Marathon .