تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٥

جهات انقراض دولت ماد

انقراض دولت ماد را چگونه بايد تلقى كرد

انقراض دولت ماد را چگونه بايد تلقى كرد

جهات انقراض دولت ماد

جهات انقراض دولت ماد

كوتاهى عمر اين دولت و سرعت انقراض آن باعث حيرت مورّخين گرديده . بين 606 و 550 ق . م ، يعنى بين اوج و حضيض ، فقط 56 سال فاصله است و اين مدّت براى سلطنتى دراز ولى براى عمر دولتى خيلى كوتاه است . هرچند سرچشمه‌هاى قديم و جديد صراحتى در اين باب ندارند ، باوجوداين از اخبار مختصر و مجملى ، كه در باب دربار ماد بما رسيده و نيز از نظائر اين نوع انقراض‌ها ميتوان جهات آن را حدس زد : چنان كه از نوشته‌هاى هرودوت ، كزنفون و بعض مورّخين ديگر عهد قديم ديده مىشود ، دربار ماد در زمان اژدهاك نسخهء ثانوى دربار آسور بود : قصور عاليه ، باغها و شكارگاههاى عريض و طويل ، كه مخصوصا براى شكار مهيا شده بود ، هزاران دربارى ، پيشخدمت و خادم با لباسهاى فاخر سرخ و ارغوانى ، طوق‌ها و ياره‌هاى زرّين و نيز انواع بازيها ، تفريحات ، همه قسم اسباب عيش و عشرت و لهو و لعب كاملا ترتيبات دربار آسور را مينمود . بنابراين بايد گفت ، كه بعد از فتوحات درخشان هووخشتر درباريان و بخباى ماد بتموّل رسيده و در زندگانى با تجمل و عيش و عشرت غوطه‌ور گشته سست شدند . قشون هم در مدّت سلطنت طولانى آخرين پادشاه ماد بىكار ماند و صفات جنگى خود را فاقد شد . اين بود ، كه در مقابل رقيب تازه نفس خود ، يعنى پارسيها ، كه مردم كوهستانى و معتاد بزندگانى ساده و پرزحمت بودند ، نتوانستند مقاومت كنند . اين احوال از اينجا تأييد مىشود ، كه پارسيها پس از استيلاء بر ماد لباس و تزيينات و تجملات مادى را اقتباس ميكنند و ديرى نميگذرد ، كه خود پارسيها هم از اقتباس زندگانى تجملى ماديها و ساير مردمان آسياى غربى ، مانند بابليها و ليديها ، و فرو رفتن در عشرت‌هاى گوناگون سست شده صفات مردانگى و دلاورى ازمنه قبل را از دست ميدهند ، چنان كه اسكندر ، قبل از جنگ ايس‌سوس ، يكى از دسته‌هاى قشون خود را ، كه فوق‌العاده بچپاول و بردن غنائم حريص بودند ، مخاطب قرار داده گويد : « برويد و زينت‌هاى اين زنان را ( مقصود سرداران ايران است ) بربائيد » ولى پس از جنك گوگامل ، قشون