تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٢

سال‌شمارى در مشرق قديم

كلمه‌اى چند نيز راجع بسال شمارى يونانيها گفته شود . يونانيهاى قديم براى سال شمارى حسابى داشتند كه معروف به المپياد بود « 1 » ، توضيح انكه هر چهار سال يك دفعه در محلى موسوم به الم‌پى « 2 » ، كه در پىساتىوا ، در 18 كيلومطرى دريا ، واقع بود « 3 » و يكى از امكنهء مقدّسهء يونانيها و مخزن نفايس صنعت يونان بشمار ميرفت ، جمع شده مسابقه‌هائى در همه گونه ورزشها ترتيب ميدادند و شخصى ، كه مسابقه را مىبرد ، جايزه گرفته در يونان معروف مىگشت . بنابراين براى تعيين زمان واقعه‌اى مىگفتند سال فلان المپياد فلان ( مثلا سال دوّم المپياد دهم ) .

در اين حساب مبدء تاريخ ، ( المپياد ) اوّل بود ، و سال اوّل آن ، چنان كه حساب كرده‌اند ، با سنهء 776 ق . م مصادف گشته . اوّل كسى ، كه سنوات وقايع را با اين تاريخ معين كرد ، تىمه‌ئوس سىسىلى نام داشت ( تقريبا 246 ق . م . ) بعد از او مورّخين ديگر ، مانند پولىبيوس ، ديودور سىسىلى ، دنيس‌هالى كارناسى و غيره همين ترتيب را متابعت كردند . بنابر آنچه گفته شد معلوم است ، كه مورّخين يونانى قبل از 246 ق . م سنوات وقايع را ذكر نكرده‌اند ، ولى ، چون بعض مورّخين يونانى بعد از سال مزبور همان وقايع را ذكر و سنوات آن را بوسيلهء المپيادها معين كرده‌اند ، تاريخ وقايع مضبوط است . المپياد آخرى را بين 392 - 396 ميلادى مىدانند . زيادى است گفته شود ، كه ضبط سنوات وقايع يونان براى تاريخ وقايع ايران قديم تا چه اندازه مفيد و گرانبها است ، بخصوص كه مورّخين يونانى از 264 ق . م ببعد سنهء وقايع خارج يونانرا هم به حساب مذكور ضبط كرده‌اند .

( 1 ) - Olympiade . ( 2 ) - Olympie . ( 3 ) - اين محل در پلوپونس است .