تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٢

كنت‌كورث « 1 »

( كوين توس كورثيوس روفوس ) ، مورّخ رومى كه زمان زندگانيش محققا معلوم نيست ، ولى ظن قوى اين است كه در قرن اوّل ميلادى ميزيسته و كتاب‌هاى خود را در زمان كلاوديوس « 2 » امپراطور روم ( 41 - 54 م . ) تأليف كرده . نوشته‌هاى او معروف است بتاريخ اسكندر كبير كه ده كتاب داشته ، ولى از آنها دو كتاب اوّلى ، آخر كتاب پنجم ، ابتداى كتاب ششم گم شده و از كتاب دهم جاهائى افتاده . در قرون بعد اشخاص در صدد برآمده‌اند كه كتاب‌هاى او را تكميل كنند و ، مخصوصا ( فرين شميوس ) « 3 » كه از لاطين دانهاى معروف بود ، در اين راه زحمات زياد متحمل شد . كتابهاى كنت كورث در قرون سابق خوانندهء زياد داشت ، ولى حالا نوشته‌هاى اين مورّخ چندان طرف توجه نيست ، زيرا بزيبائى توصيف و عبارت‌پردازى بيش از صحيح نويسى علاقه‌مند بوده و معنى را فداى صورت كرده . منابع تاريخ او را بايد اين نوشته‌ها دانست : 1 - خاطره‌هاى ( بطلميوس لاگا ) « 4 » و بعض سرداران ديگر اسكندر ، كه آرّيان هم از اين منابع استفاده كرده ، ولى استفاده او عاقلانه‌تر است .

2 - اختراعات و افسانه‌هاى ( انس كريت ) « 5 » و ( كاليس تن ) « 6 » كه بعد موضوع رومان تاريخى ( كلى تارخ ) « 7 » گرديد و كنت كورث مستقيما يا بوسيلهء كتب ديگر از اين رومان چيزهائى برداشته . معلوم است كه مقصود او از اين اقتباسات تفريح خوانندگان بوده ، نه تعليم تاريخ . معايب اين نويسنده علاوه بر آنچه گفته شد اين است : 1 - كنت كورث بر خلاف آرّيان از فنّ سوق الجيشى بىاطلاع است و از اين جهت نوشته‌هاى او در مواردى مفهوم نيست . 2 - سنوات وقايع را ذكر نكرده و حتى فصول سال را مبهم نوشته ، بنابراين رشتهء وقايع ترتيب صحيحى ندارد و خود وقايع گاهى پيش و پس مىشود . 3 - اطلاعات جغرافيائىاش

( 1 ) - Quinte Curee ( Quintus Curtuis Rufus ) . ( 2 ) - Clande . ( 3 ) - Freinehemins ( در قرن هفدهم ميزيست ) . ( 4 ) - Ptolemee Laga . ( 5 ) - Oneserite . ( 6 ) - Callisthene ( 7 ) - Clitarque . ( يكى از سرداران اسكندر )