تاريخ الفي ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٧

ذكر وقايع سال دهم از رحلت خاتم النبيّين

ذكر وقايع سال دهم از رحلت خاتم النبيّين

ذكر وقايع سال دهم از رحلت خاتم النبيّين

كه سال بيستم از هجرت آن سرور است و سال هفتم از خلافت فاروق است . اكثر ارباب تواريخ چنين آورده‌اند كه چون سال دهم از رحلت درآمد ، فتح مصر بر دست عمرو عاص برآمد ، و قولى آنكه اين فتح در سال شانزدهم از رحلت بود ، و قولى آنكه در سال هفدهم اين فتح روى نمود « 1 » . بهر تقدير بر شرح فتح اين بلدهء مباركه آنكه : چون به سمع امير المؤمنين عمر خطّاب ، رضى اللّه عنه رسيد كه ارطبون به جمع لشكر و تهيّهء اسباب حرب مشغول است و طايفه‌اى از شام مىگريزند و با لشكر او مىآميزند ، اشارت فرمود تا عمرو عاص لشكر بر سر ارطبون برد .

عمرو عاص در روز منقاد فرمان گشته لشكر آراسته بر در مصر برد « 2 » و با ارطبون مصاف كرد و اكثرى از لشكرش [ را ] به [ قتل ] آورد و باقى هزيمت را غنيمت شمرده فرار نمودند و تختگاه مصر ، پر از ثروت و نعمت ، به دست عمرو عاص افتاد و از سر فراغت و حضور بنياد حكومت و امارت نهاد و اهالى آن مملكت را استمالت داد و بشارت رسانيد كه « پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و آله ، به نيكويى كردن با شما و نگاهداشت شما امر فرموده ، به آن جهت كه مادر

( 1 ) . قول اصح در مورد تاريخ فتح مصر به دست عمرو عاص اين است كه مصر پيش از سال هجدهم هجرت فتح شده است ، زيرا عمرو عاص در سال هجدهم ، كه خشكسالى مشهور مدينه اتفاق افتاد ( سال « الرّماد » ) ، از راه درياى سرخ غلّه به مدينه رسانده است . ( 2 ) . نويرى در باب ترديد عمر بن خطّاب به اعزام لشكر به سوى مصر و استخارهء وى در اين خصوص داستانى را نقل كرده است ؛ - نهاية الأرب ، ج 4 ، ص 248 - 251 .