تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٨٨

حماسه‌هاى دينى

ماده تاريخ وفاتش را بدينگونه يافت :

سال فوتش چو خواستم گفتند * او به ماه صفر ز بام افتاد ( 961 )

پس اينكه آذر گفته كه « طالمى بطمع مال او را كشته ) باطلست و سالى نيز كه او درين باب ذكر كرده باطل‌تر . - با آنكه حيرتى در غزل استاد بود ، بيشتر بمنقبت‌گويى شهرت يافت و بهرحال او غزلسرايى خوش بيان و قصيده‌گوى و مثنوىپرداز بود . ازوست :

بىشرميى كه كرد دل كامجوى ما * بس شرمها اگر كه به يارى به روى ما

داريم آرزو كه گشايد خدادرى * گر خلق بسته است در آرزوى ما

مشكن سبوى ما كه مبادا خورد شكست * ميناى چرخ بر سر جام و سبوى ما

* * *

گه دل از عشق بتان گه جگرم مىسوزد * عشق هر لحظه بداغ دگرم مىسوزد

همچو پروانه بشمعى سرو كارست مرا * كه اگر پيش روم بال و پرم مىسوزد

من ز خود بىخبر و آتش هجران در دل * وه كه اين شعله شبى بىخبرم مىسوزد

* * *

نهادى بر سر بالين من پاى * سرت بالين بيمارى نبيند

مرا كردى به درد دل گرفتار * دلت درد گرفتارى نبيند

غزونامهء اسيرى منظومه‌يى ببحر متقاربست در شرح غزوهاى پيامبر اسلام ، و به همين سبب نام آن را « غزونامه » گذارده‌ام ، و آن سرودهء شاعرى است اسيرى نام كه نمىتواند نه اسيرى لاهيجى ( م 912 ه ) باشد و نه اسيرى رازى ( مير غازى ) كه چندى در هند مىگذرانيد و به آخر برى بازگشت و همانجا بمرد ، و نه محمّد قاسم - اسيرى ( م 1010 ه ) معاصر و ملازم جلال الدين اكبر . اين اسيرى كه غزونامه را سرود در عهد شاه تهماسب بروم رفت و خدمت سلطان سليمان قانونى ( 926 - 974 ه ) اختيار نمود و غزونامه را بنام او پرداخت . ازين گذشته وى خمسه‌يى نيز بتقليد از نظامى ترتيب داد و در آن خود را همشأن جامى دانست :