تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٣

شيوهء سخنورى ، ويژگيها و مرحله‌هاى تحول آن در عهد صفوى

تو اى كبوتر بام حرم ، چه‌مىدانى * تپيدن دل مرغان رشته برپا را

( فيضى فياضى )

كم طالعى نگر كه من و يار چون دو چشم * همسايه‌ايم و خانهء هم را نديده‌ايم

( مير صيدى )

جواب نامهء من غير نااميدى نيست * ز دست سودن بال كبوترم پيداست

( سالك يزدى )

تاك را سيراب كن اى ابر نيسان در بهار * قطره تا مَى مىتواند شد چرا گوهر شود

( ميرزا رضى دانش )

از تواضع مىتوان كردن مسخر عالمى * خاتم دست سليمانى همين پشت دو تاست

( ناصر على )

هركه امشب مى نمىنوشد بما منسوب نيست * پارسا در مجلس مستان نشستن خوب نيست

( قدسى )

هر سبز خطى را نرسد پيش تو دعوى * رعنايى طاوس ندادند مگس را

( فيضى )

به هوش باش دلى را بسهو نخراشى * بناخنى كه توانى گره‌گشايى كرد

( صائب )

سنگ بالين كن و آنگه مزهء خواب ببين * تا بدانى كه چه در زير سر مردانست

( فياض )

16 ) از مطلبهاى قابل توجّه در تاريخ شعر اين دوره اصرار شاعران بود بابتكار در سخنورى و آوردن معنيهاى تازه و مضمونها و حتى لفظهاى نو ، و بتعبير خودشان تازه‌گويى . چنين نهضتى طبعا نتيجهء خستگى و ملالت شاعران از تكرار انديشه‌ها و گفته‌هاى پيشينيان بود ولى توفيق نهايى آنان درين راه بدان سرعت كه پنداشته مىشد ميسّر نگرديد و كار اين تجديد سبك و شيوه تا نيمهء دوم از سدهء يازدهم يعنى دوران صائب بدرازا كشيد .