تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢١
رواج زبان فارسى
بهرهء نخست وضع عمومى زبان فارسى از نخستين سالهاى سدهء دهم تا ميانهء سدهء دوازدهم هجرى
بهرهء نخست وضع عمومى زبان فارسى از نخستين سالهاى سدهء دهم تا ميانهء سدهء دوازدهم هجرى
رواج زبان فارسى
رواج زبان فارسى
تاريخ رواج و انتشار زبان فارسى از آغاز سدهء پنجم هجرى شروع مىشود ، به نحوى كه در جلدهاى پيشين گذشت . در آن روزگار كه دولت صفوى در ايران تأسيس مىشد دامنهء نشر اين زبان بهمراه پيروزيهاى دولت عثمانى حتى به طرف شبه جزيرهء بالكان در اروپا گسترده مىشد ، و از جانبى ديگر در سرزمين هند جانشينان دولت بهمنى دكن و لوديان و شير - شاهيان دهلى و پادشاهان و حاكمان مستقل بنگاله و گجرات و كشمير و خانديش و جز آنها هريك بنوعى ميراث‌دار زبان و ادب فارسى در هند بودند ، و در آنسوى آمويه دريا تا ميانه‌هاى آسيا ازبكان و خانان مغول بپارسىدانى و پارسىگويى ميل مىكردند اما در آغاز عهد صفوى حادثهء جديدى در هند رخ داد كه بابى نو در رواج و نفوذ زبان و ادب پارسى گشود و آن سرزمين را ببزرگترين پناهگاه نويسندگان و مؤلفان و شاعران فارسىگوى مبدل ساخت و آن حملهء ظهير الدين بابر است از سال 932 ه بهندوستان و تشكيل سلسلهء گوركانيان هند كه گردش آن از آغاز تا ديرگاه بدست رجال ايرانى و يا تربيت شدگانشان انجام يافت و آن را به صورت يك دولت تمام عيار ايرانى در خارج ايران درآورد كه حتى از اجراى آيينهاى گوناگون ما ، بيرون از ساحت كشور ما ، نكته بنكته و موبمو ابا و امتناعى