تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٨

محمد باقر يزدى

دانشمند ابيوردى

دانشمند ابيوردى

از رياضىدانان بنام اين عهد ابو الحسن بن احمد ابيوردى معروف بدانشمند است كه در همهء دانشهاى زمان خود بويژه در رياضيات مهارت داشت و معروفست كه هجده مسئله در رياضى از زمان‌هاى قديم باقى مانده بود كه خواجه نصير طوسى شش تا و دانشمند ابيوردى دوازده تاى آنها را حل كردند و ابيوردى درين زمينه رساله‌يى بنام حل لاينحل نوشت . در بارهء او نوشته‌اند چنان هوشيار بود كه در چهارده سالگى شرح تجريد را با حواشى آن و در بيست و پنج سالگى مجسطى را درس مىگفت و حافظه‌اش چنان بود كه هر كتاب را يك بار مىخواند و به ياد مىسپرد . وى بيشتر در كاشان در مصاحبت خان ميرزا پسر معصوم بيگ كه از جانب شاه تهماسب حكمران آن شهر بود بسر مىبرد و معلم او بود و سرانجام در يكشنبه بيست و سوم رمضان سال 969 درگذشت و در اردبيل به خاك سپرده شد . ابو الحسن دانشمند در الهيات و كلام و رياضيات تأليفهايى داشت كه از آن ميان دو كتاب مشارق و مرآت الافلاك در رياضيات و نجوم و اثرهاى ديگرى مانند حاشيه بر شمسيّه و حاشيه بر تهذيب المنطق و الكلام تفتازانى در حكمت بود . وى شعر نيز مىسرود « 1 » .

مظفّر گنابادى

مظفّر گنابادى

مظفر بن محمد قاسم بن مظفر گنابادى معاصر شاه عباس بزرگ بسال 1005 ه بر بيست باب بيرجندى شرحى نوشت و اين متن و شرح بارها چاپ شد . وى كتابى در احكام نجوم دارد بنام تنبيهات المنجمين كه آن را بسال 1031 ه بنام شاه عباس تأليف نمود « 2 » و چون اثرهايش در شمار كتابهاى درسى بوده در عهد خود و بعد از آن شهرت بسيار يافت .

محمد باقر يزدى

محمد باقر يزدى

از تربيت شدگان اواخر سدهء دهم هجرى كه در نيمهء نخستين از سدهء يازدهم سرگرم كارهاى ارزندهء خود در رياضيات و آموزش و تأليف در اين زمينه بود ، خاتم المهندسين ملا محمد باقر بن زين العابدين


( 1 ) - دربارهء او بنگريد بتاريخ نظم و نثر در ايران و در زبان فارسى ، سعيد نفيسى ، ص 391 - 392 . ( 2 ) - فهرست كتابخانهء دانشگاه تهران ، ج 3 ، ص 906 .