تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٧
خلّاق المعانى سلطان المحققين حاج شيخ محمد واعظ اصفهانى
حاج ميرزا محمد رضا صادر مىكنم .
مجد الاسلام گفت جناب آقا صدور خلعت كاريست سهل من و ناظم الاسلام در سال فرامين و خلاع متعدده از دولت براى هركس صادر ميكنيم در اين واقعه آقاى طباطبائى عزل ظفر السلطنه را بما وعده دادهاند حالا شما بر ما منت ميگذاريد و قول مىدهيد كه به اين اندازه حاضرم كه خلعتى صادر كنم در اين بين شيخ رو كرد بمجد الاسلام و گفت : گفتم كه مفسد و شرير را بايد سياست و تنبيه نمايند ما اهالى ايران شاه لازم داريم ، عين الدوله لازم داريم ، چوب و فلكه و ميرغضب لازم داريم ملا و غير ملا سيد و غير سيد بايد در اطاعت حاكم و شاه باشند براى يك نفر آخوند كه چوب خورده است نميتوان مملكتى را بهم انداخت اين اقدام تو مثل آن مهملاتى است كه در روزنامه مينويسى مشروطه و جمهوريرا در روزنامه اسم بردن و منشاء فساد شدن مشروع نيست در اين اثناء به طرف نگارنده روآورد و گفت :
ناظم الاسلام ترا بحقيقت اسلام قسم مىدهم آيا اين مدارس جديد خلاف شرع نيست و آيا ورود باينمدارس مصادف با اضمحلال دين اسلام نيست آيا درس زبان خارجه و تحصيل شيمى و فيزيك عقايد شاگردانرا سخيف و ضعيف نمىكند مدارس را افتتاح كرديد آنچه توانستيد در جرايد از ترويج مدارس نوشتيد حالا شروع به مشروطه و جمهورى كرديد نميدانيد در دولت مشروطه اگر من بخواهم روزنه و سوراخ اين اطاق را متعدد نمايم بايد ماليات بدهم و اگر يك سوراخ را دو سوراخ كنم بايد ماليات بدهم و كذا و كذا .
مجد الاسلام گفت آقاى من دولت مشروطه يعنى دولت مشروعه يعنى بايد بموازين شرعيه شاه و گدا در تحت قانون اسلام بالسويه باشند طايفه نصارى كه مشروطه ميگويند مقصودشان عمل بر طبق قوانين موضوعه خودشان است كه عقلاء مملكت وضع كردهاند و چون آنها قانون خدائى ندارند و حضرت عيسى ( ع ) در احكام تكليفيه قانونى از جانب خدا نياورده لذا عقلاء مملكت قوانين تكليفى وضع نمودند و بر طبق آن عمل مينمايند . لكن مسلمانان كه مشروطه ميگويند مقصودشان عمل بر طبق احكام
آب ميخواهد چون آب آوردند تأسى بجد خود كرده با لب تشنه از دار دنيا رحلت نمود رحمة اللّه عليه .
حضرت والد خون آن سيد را بر صورت و محاسن ماليده يك مرتبه صداها و نالهها بگريه و ندبه بلند شد .
اين اول قتيل در طريق مشروطه بود .
در اين احوال شاهزاده مدير توپخانه با دستهء از قزاق رسيد براى نصرت سربازها چون در مدرسه آن سيد شهيد را مطروح و اديب سعيد را مجروح ديد و ازدحام خلق را مشاهده كرد و در كوى و برزن استعداد مرد و زنرا ملاحظه نمود فطرت اسلاميتش او را منصرف از خيالات فاسده نموده از جناب ولد دستور العمل خواست فرمود ( اگر بخواهيد ديگر فعلا اتلاف نفوس و هتك ناموس نشود بايد امر نمائيد آنچه سرباز و قزاق در اين حدود است بروند و منازل و محله را تخليه نمايند تا ما مشغول تجهيز نعش اين سيد شهيد شده او را به مسجد جامع برسانيم ) پذيرفته و تخليه نمود سرباز و قزاق رفتند .
در اينموقع حضرت مستطاب غياث الاسلام و غوث المسلمين شريعتمدار آقا سيد محمد جعفر صدر العلماء مد ظله العالى با جماعت كثيره از علماء و غيرهم وارد شدند و در خفى بعضى خدمت والد ماجد معروض داشتند ( كه بهتر آنست نعش سيد را برداشته روانهء خانهء عين الدوله شويم ضمنا خانهء او را خراب كرده مال