تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٣

در مقام اندرز و نصيحت ملوك

نوازش كنى هرچه دانشور است * بدست آورى هركجا مهتر است

نگه دارى ارباب سيف و قلم * فرازى چو خورشيد خاور علم

همه كشور آباد سازى بداد * براندازى از بن‌بد و بدنهاد

ستمكاره را بيخ و بن بركنى * يكى طرح نيكو ز نو افكنى

ز داد آورى رسم و آئين پديد * بسازى دبستان و راه حديد

بهرجاى برپا كنى دادگه « 1 » * همه داوريها بآئين و ره

به دريا پديدار سازى تو ناد * ز خشكى بآئين ستانى تو ساد

كشاورز

« 2 »

را نيك دارى بسى * كه بر وى نيايد ستم از كسى

نوازى همى مرد بازارگان * بسازى همه كار آوارگان « 3 »

نرنجانى از خويش مرد كريم * برانى ز خود چاپلوس و لئيم

كه دانا به سختى بگويدت پند * فرومايه سازد تو را ريشخند

مبادا ز دونان بگيرى فريب * سر مرد داننده آرى بشيب

كه نفرين تو را آيد از آسمان * هم آخر تبه سازدت بدگمان

درين گيتيت درد و سختى بود * چو زين بگذرى شوربختى بود

بگفتيم ما آنچه بايست گفت * بدينگونه كس درّ معنى نسفت

ز جان دست شستيم و گفتيم راست * كه ايزد جز از راست از ما نخواست

سخنها بگفتم همه خوب و نغز * و ليكن بد آيد بر تيز مغز

خردمند ازين گفته شادان شود * كه گيتى بدينگونه بادان شود

چه هر جاى آمد ترقى پديد * بد از سايهء اعتراض شديد

طبيبان روحانيند اين گروه * ز دارو كنند ارچه جانها ستوه

ولى خستگانرا شفائى دهند * بدلهاى پاكان صلائى زنند

اميدم كه داراى ايران زمين * برين نامهء من كند آفرين

كه تا روشنانش ز چرخ كبود * فرستند همواره نور و درود

بگيتى شود نام او جاودان * ستايند او را همى بخردان

و گر شاه از پند من بگذرد * مر او را به يك جو نسنجد خرد

استدراك در مقدمهء كتاب در ضمن شرح گرفتارى شهداى وطن روايتى كه شخصى نقل از جناب وزير اكرم ميرزا صالح خان كرد نگاشته آمد . آن جزو كه به نظر ايشان رسيده ايضاحا شرح مرقومهء ذيل را مرقوم داشته و درجش را خواسته بودند چون علاوه بر آنچه متعلق بشهداء است حاكى از حالات خودشان است درج شد اگرچه شرح حال و خدمات ايشان در جاى خود خواهد آمد .

( 1 ) عدالتخانه ( 2 ) كشادرز ( 3 ) بيچارگان