تاريخ فرشته از آغاز تا بابر ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤٢

نسخه‌هاى اساس كار

4 . نسخه مجلس .

از ميان چهار نسخهء برگزيده ، نسخهء پتنا ( 2778

( H . L .

با توجّه به تاريخ كتابت اصل قرار گرفت و با نسخهء شيراز مطابقت داده شد . از نسخهء دوم پتنا در مطابقت مرحلهء سوم و از نسخه مجلس در مرحله چهارم بهره برده شد و با متن چاپى نولكشور ( 1301 ق / 1883 م ) و ممبئى ( 1247 ق / 1832 م ) مقايسه و اختلافات اين دو نسخه نشان داده شد . و ترجمهء انگليسى تاريخ فرشته نيز در مواردى كه ابهامى در نسخه‌ها ديده مىشد مورد استفاده قرار گرفت . از اين نسخه‌ها به ترتيب با نشانه‌هاى اختصارى زير ياد شده است :

پتنا - پ شيراز - ش پتنا 2 - پت

مجلس - س ممبئى - م نولكشور - ن

از ميان نسخه‌هايى كه در اختيار مصحح بود به غير از نسخهء « پ » و « ش » كه خارج از حذف و اضافات باهم مطابقت دارند ، در بقيّهء نسخه‌هاى موجود اختلاف بسيارى در كتابت نسخه‌ها ديده مىشود .

مصحّح از نسخهء « پت » و « س » در مرتبه سوم و چهارم و در مواردى كه در ضبط اعلام دچار اشكال مىشد يا نياز به تكميل مطلب بود استفاده نموده است . و اگر نسخه بدل‌ها مكفى نبود ، از متن چاپى « ن » و « م » نيز بهره گرفته شد . و همچنين در مواردى كه به نظر مىرسيد نياز به توضيح است در بخش تعليقات بدان پرداخته و در متن نيز با قلم سياه مشخص نموده است .

آنچه گفتنى است و بايد اشاره كرد اين است كه در آغاز كه تصميم به تصحيح و چاپ تاريخ فرشته گرفته شد ، ملاك كاربر روى نسخهء چاپى نولكشور قرار گرفت و پس از بررسىهاى اوليّه ، متن آماده شد . براى اجراى اين مرحله از كار بيش از دو سال وقت صرف شد امّا پايان كار مطلوب و راضىكننده نبود و مراجعه به نسخه‌هاى متعدّد تاريخ فرشته و مقابلهء متن چاپى با نسخه‌هاى خطى ملاحظه