خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٨
دسيسهء وليعهد عليه حسين قلى خان
حركت به آذربايجان
حركت به آذربايجان
روز 12 ماه محرم سنهء 1317 من از شهر تهران به باغ شاه نقل مكان كردم . ده روز آنجا بودم ، تدارك سفر را ديدم . روز بيست و يكم ، صدر اعظم با تمام رجال دولت ، مهمان وداع شدند . چون من در جزء مطالبم نوشته بودم وزير بقايا وكيل كارهايم باشد و شاه هم قبول كرده بود ، صدر اعظم محرمانه گفت ، اگر بخواهى خيال من و وليعهد آسوده باشد ، ميرزا محمد خان وكيل الدوله بايد كمافىالسابق وكالت داشته باشد ، زيرا كه وكيل وليعهد او است ، خارج شدن او از وكالت ، اسباب سوءظن وليعهد مىشود .
بعد از اين‌كه امير نظام از باغ صاحب ديوان مرخصى حاصل كرد كه از راه قفقاز به مشهد مقدس برود و از آنجا به تهران بيايد ، وليعهد بدون اذن دولت ، آقا عزيز ملقب به ظفر السلطنه پسر جلال الدين ميرزا را كه در آن وقت رئيس قشون بود ، پيشكار كرده و يك حلقه انگشتر ، خلعت پيشكارى به او داده بود . چون زن ظفر السلطنه دختر مدبر الدوله و همشيرهء مشير نظام لشگرنويس باشى آذربايجان بود ، او هم معين كار ظفر السلطنه بود . نصر الدوله پسر سعد الدوله آشتيانى الاصل كه از اول دولت شاه شهيد در آذربايجان متوطن هستند و همه وقت در دفتر ماليه و زير دست وزير ماليه بوده‌اند و در پيشكارى امير نظام هم وزارت ماليه با آن‌ها بود ، به توسط ظفر السلطنه هيجده هزار تومان داده بود و پيشكار ماليه شده بود . ظفر السلطنه در مدت قليلى كه امير نظام خارج شد و من هنوز قبول مأموريت نكرده بودم ، قريب ده هزار تومان مداخل هوائى عايد وليعهد كرده بود . بعد از اين‌كه من اضطرارا قبول مأموريت كردم و تلگرافا به وليعهد عرض مأموريت خودم را خبر دادم و عرض كردم قدغن بفرمايند دست به معاملات نزنند تا من شرفياب شوم ، در جوابى كه عنوانش « جناب جلالت مآب » بود ، به من فرمودند كه ، به قدر ضرورت مصارف قشونى و مخارج فورى حواله شده است ، بعد از ورود مطلع مىشويد .
دسيسهء وليعهد عليه حسين قلى خان
دسيسهء وليعهد عليه حسين قلى خان
وليعهد واداشت ظفر السلطنه و نصير الدوله و مشير نظام چندين پاكت فحاشى و تهديد نوشتند كه خلاصهء آن‌ها اينست : ما اهل آذربايجان ، مردمى هستيم كه با فلان و فلان فلان پيشكارهاى مقتدر ، با وجود شاه شهيد ، چنين و چنان كرديم و مثل حسن على خان امير نظام گروسى را بيرون كرديم . تو اگر از جان خودت سير شده‌اى ، بيا و ببين . اين پاكت‌ها را به عنوان خودم و صدر اعظم و حاجب الدوله و امير بهادر معتمد الحرم و حكيم الملك فرستادند . به واسطهء اين كاغذها ، هم رفتن من گردن‌گير شاه شد و هم خودم راضى به رفتن شدم كه بدانند من امير نظام و ديگران نيستم . از تهران عوض مشير نظام ، حاج ميرزا ابو القاسم مشير لشگر پسر مرحوم حاج ميرزا عباس على را براى لشگر نويس باشى بودن و ميرزا نور الله خان برادر ميرزا محمد حسين