دو سفرنامه از جنوب ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٨
16 . قلعه‌ناظر جزء كروند
آب و مشروب و زراعت از چشمه‌سارهاى بىنظير معروف خوانسار .
سكنى اهالى در بيوت متفرقه‌آباد خوش‌منظر باطراوت .
جمعيت سه هزار نفر رعيت‌كارى و صاحب صنعت .
زراعت غله كمتر و بيشتر ميوه محصول آنهاست .
باغات مثمر از هر نوع ميوه متعدد و حمامها و مساجد و بقاع خير و دكاكين لازمه .
نوع شكار از هر قبيل بدون استثناء حتى در كنار آبادى .
هواى ييلاقى باطراوت و برف در نزديك آبادى دارند .
مال التجارهء آنها گزنگبين و صنايع آنها قاشق‌تراشى و كتابت است .
15 . قريه دم‌نى جزء فريدن اصفهان و خرده‌مالك است
15 . قريه دم‌نى جزء فريدن اصفهان و خرده‌مالك است
فاصله از خوانسار پنج فرسنگ تمام است .
هيأت راه در امتداد ماهور و جلگه و چمن قهيز است .
حركت عراده به سهولت و مانعى ندارد .
تعمير راه چندان لازم نيست .
آب مشروب و زراعت از سياه‌آب و چندان خوب نيست .
سكنى اهالى و جمعيت در بيوت متفرقه و دويست و پنجاه خانوار .
زراعت ديمى و آبى فقط غله بدون ترياك است .
باغات و اشجار بواسطهء باد و سردى هوا ابدا ندارند .
نوع شكار آهوى فراوان و كبك كمتر است .
مواشى آنها خاصه گوسفند زياد است .
گزنگبين و برف در كوهسار مجاور نزديك و فراوان دارند .
هواى اين قريه ييلاق بسيار خوب است .
16 . قلعه‌ناظر جزء كروند
16 . قلعه‌ناظر جزء كروند
فاصلهء دم‌نى و قلعه‌ناظر چهار فرسنگ و سه ربع است .
صورت راه در امتداد چمن قهيز و صحراى صاف مسطح .
حركت عراده در كمال سهولت و بدون مانع .
تعمير و راه‌سازى ندارد .
آب مشروب و زراعت از قنات و از رود مرغاب است .
سكنى اهالى در قلعه و بيوت متفرقه‌آباد .