تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣
اختلاف بر سر جانشينى على مردان خان
ولى الله سمتى را گرفته و به كوه‌نوردى و راهپيمايى ادامه مىدهد و چون از دو برادر كوچكترش آشناتر به وضع محل بوده به هرترتيبى شده خود را به بروجرد رسانيد و به فرمانده قوا پناهنده شد ؛ و اما دو برادر كوچكتر ولى الله راه را گم كرده و در روشنايى روز خود را در ميان طايفه حسنوند مشاهده كردند . ناچار به مهر على خان امير منظم پناهنده شدند . ولى مهر على خان براى اينكه متهم به تحريك قاتلين نشود ، آنها را به خانواده مقتول سپرد [ و ] آنها توسط خوانين بيرانوند كشته شدند . نظر به كشته شدن دو برادر ولى الله ، سرلشكر امير احمدى از تقصير گذشته‌اش صرف‌نظر كرده در يكى از واحدها به خدمت گمارده شد . مشاراليه تا چند سال پيش در قيد حيات بود .
اختلاف بر سر جانشينى على مردان خان
اختلاف بر سر جانشينى على مردان خان
رسم طايفه بيرانوند در مورد انتخاب رئيس در ايام هرج‌ومرج چنين بوده كه مسن‌ترين خوانين به شرط دارا بودن لياقت و كفايت رئيس ايل مىشد . ولى على مردان خان با اينكه سنا از اكثر خوانين كوچكتر بود ، عملا بر طايفه حكومت مىكرد . زيرا دو شرط اساسى رياست كه سخاوت و كفايت باشد در او جمع بود . طايفه به او گرويدند . ولى خود او اين عنوان را به خود نمىبست و مىگفت : غلام على خان بزرگ طايفه است . اما همه مىدانستند كه اين تعارفى بيش نبوده و غلام على خان در قبال تصميمات على مردان خان جز اطاعت چاره‌اى نداشته و هرگز با آن مرد بىباك در مقام مخالفت برنمىآمده حتى در اواخر عمر على مردان خان كه مشار اليه به بيمارى عجيبى در ناحيه پهلو مبتلا شده و دائما فتيله پنبه در آن مىگذاشته‌اند كه چرك و فضولات زخم از دهانه آن خارج شود ، باز هم اين مرد عجيب قدرت و تسلط خود را حفظ كرده بوده است .
بارى على مردان خان كه او را دروازه لرستان مىخوانده‌اند ، با اينكه حروف الفبا [ را هم ] نمىشناخت و سنش هم از ديگران كمتر بود با سياست و درايت شگفت‌انگيزى توانست ايل بيرانوند را به اطاعت خود وادار سازد . شهرت وى بدان‌جا رسيد كه در جنگ جهانى اول روسها تمام اختيارات را به دست او سپردند و او را به كماندانى خود انتخاب نمودند .
مختصر كلام آن‌كه بعد از كشته شدن اين مرد چنددستگى در ميان خوانين بيرانوند افتاد و هردسته رئيسى انتخاب كردند .
[ از يك طرف ] شير محمد خان برادرزاده على مردان خان - كه خيلى به او نزديك بود و بيشتر