تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٢
انتقال سلطنت از قاجاريه در لرستان چگونه تلقى شد
انتقال سلطنت از قاجاريه در لرستان چگونه تلقى شد
انتقال سلطنت از قاجاريه در لرستان چگونه تلقى شد
على الاصول لرستانيان از بدايت امر هم از سلسله قاجاريه خشنودى نداشته‌اند ، از دو جهت يكى از نظر حساب شخصى و يكى مملكتى و وطنى .
كدورت شخصى لرستانيان با آل قاجار از همان ابتداى ظهور آقا محمد خان و رفتار ظالمانهء او با لطفعلى خان زند [ شروع شد . رفتار ظالمانهء آقا محمد خان با ] آن دلاور شيردل كه شجاعتهاى او در عرصهء جنگ موجب افتخار و سربلندى لرستانيان بوده ، هنوز هم فراموش نشده [ است ] .
بعد از آقا محمد خان ، شاهزادگان قاجار كه در لرستان حكومت داشته‌اند هركدام به نوبهء خود از خونريزى و قتل و غارت مضايقه نداشته‌اند ؛ چنان‌كه مسعود ميرزا ظل السلطان به خاطر شكوايه‌اى كه لرستانيان از ستمگرى او به ناصر الدين شاه تقديم داشتند ، جمع كثيرى از سران قوم لر را توقيف و آنان را به دست مير غضب سپرد و سر همه را از پيكر جدا ساخت و پيش از او احتشام الدوله و ايلدرم ميرزا و بعد از ظل السلطان مظفر الملك نايب الاياله و شاهزادگان و حكام ديگر كه هركدام به نوبهء خود جمعى از سران را به ديار عدم فرستادند بدون اينكه آنها دست به اغتشاش زده و خيانتى نسبت به دولت مرتكب شده باشند . « 1 »
و اما خرده حساب مملكتى و ملى آنها با خاندان قاجاريه عبارت از عقده‌هايى است كه در خصوص لاقيدى و سهل‌انگارى آنها در امور كشوردارى بر دل دارند . همانگونه كه همهء آحاد و افراد اين مملكت عقيده دارند ، علت غايى عقب‌ماندگى ايران [ در دوران معاصر ] از كاروان تمدن دنيا اين خاندان بوده و پادشاهانى كه از اين سلسله برخاسته‌اند از بدايت تا نهايت و از مطلع تا مقطع و از غره تا سلخ كمترين خدمتى كه چشمگير بوده و ما بتوانيم بدان بباليم به اين آب و خاك و ساكنين آن نكرده‌اند . از چندين جهت صدمات و لطمات غير قابل جبران به ما وارد شده يعنى هم قسمت اعظم نقاط آباد و زرخيز ميهن را از دست داديم و هم بهترين فرصت‌ها را - كه مصادف با نهضت علمى و صنعتى ممالك اروپا و امريكا بود و ما مىتوانستيم در ترقيات علمى و صنعتى با آنان انباز شويم و تا اين درجه از آن محروم نباشيم - در عصر شاهان اين سلسله از كف داديم ؛ آن اوقات طلايى و بارورى را كه آن كشورها در تشويق علما و دانشمندان و كاشفين و صنعتگران و هنرمندان صرف مىكردند ، اينان در عياشى و شكارگاهها عاطل و باطل مىكردند ؛
( 1 ) . داستان مربوط به خونريزيهاى شاهزادگان قاجاريه در لرستان ، در قسمت . . . [ اول اين اثر ] به تفضيل نوشته شده [ است ] . . . عجالتا در اين‌جا به اشاره‌اى اكتفا مىشود .