تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٦
فصل پنجم ارزيابى كارهاى امير احمدى در لرستان
علاقه نسبت به او و در عين حال ستودن ارزش نظامى و لياقت و قدرت مديريتش مىباشد [ . . . ] .
اوضاع لرستان مقارن با ورود امير احمدى بىنهايت آشفته و درهم بود و اگر به جاى امير احمدى ، ديگرى مأمور تمشيت لرستان شده بود به اين درجه كار پيشرفت نمىكرد و براى دولت هم از جنبه انسانى و هم از لحاظ اقتصادى خيلى سنگين تمام مىشد .
بارى امير احمدى با شجاعت و تدبير توانست خطه لرستان را كه بيشتر از ربع قرن بود كه از سلطه قاجاريه خارج شده و به خودمختارى توام با هرج‌ومرجى تبديل شده بود و سر به اطاعت هيچ حكومتى درنمىآورد دوباره به خاك ايران ملحق سازد و اوضاع آشفته آن را تمشيت دهد . 24
بعد از برقرارى نظم و به اطاعت آوردن طوايف و ايلات سركش ، امير احمدى دو چيز مهم را مطمح نظر قرار داد كه هردو ركن ركين تمدن و موجب ترقى لرستان و اطاعت او از حكومت مركزى بود .
نخست تشويق طوايف صحراگرد و متفرق لرستان به تهيه ساختمان و سكونت دايم در يك محل بود كه به حمد الله امروز كاملا تكميل شده و هريك از قراى لرستان به صورت شهرك كوچكى جلوه‌گر شده‌اند . دوم توجه به تاسيس مدارس و آموزش جديد است و درنتيجه اقدامات او مدرسه‌اى در سال 1304 شمسى به نام مدرسه سپه داير و بودجه آن را وزارت فرهنگ متقبل گرديد 25 . همين‌طور تاسيس يك دار التربيه شبانه‌روزى بود كه پسران عشاير در آن به تحصيل مشغول شدند و اكثر آنان امروز « 1 » داراى مشاغل حساس هستند و يا بازنشسته شده‌اند 26 .
امير احمدى به جهت تشويق عشاير به تهيه مساكن ثابت و خاتمه دادن به خانه‌بدوشى موجبات تقسيم خالصجات دولت را در ميان كشاورزان فراهم ساخت و لرها را داراى زمين و آب نمود .
چون اشاره به خدمات آموزشى و فرهنگى امير احمدى در لرستان كرديم بىمورد نيست اشاره‌اى به وضع تحصيلى نوباوگان لرستانى قبل از ورود لشكر غرب به خرم‌آباد بكنيم . در آن اوقات در سراسر شهر خرم‌آباد چند مكتبخانه وجود داشت ، هريك مركب از ده الى بيست و حداكثر پنجاه نفر پسران بزرگ و كوچك و احيانا چند نفر هم دختر كه اطاق على حّده داشتند .
بيشتر اين مكتبخانه‌ها در شبستان مساجد و كمتر آنان در خانهء شخصى ملاى مكتب‌دار داير
( 1 ) . زمان نگارش كتاب مدنظر نويسنده بوده است . ( ويراستار )