تاريخ گيتى گشا ( در تاريخ سلسله زنديه ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.١١

ديباچه

آثار ممتاز بوده است . از ديوان قصايد و غزليات او اثرى نيست .

ظاهرا پنج مثنوى بتقليد خمسه گفته است كه مجموعهء آنها را « نامهء نامى » نام نهاده و آن عبارت بوده است از درج گهر و خسرو و شيرين و ليلى و مجنون و يوسف و زليخا و وامق و عذراء . از خسرو و شيرين و وامق و عذراى او هريك نسخه‌اى نزد من هست .

خسرو و شيرين او منظومه‌ايست تقريبا شامل چهار هزار بيت كه بيت نخستين آن اينست :

بنام آنكه در عنوان نامه * بود نامش نخستين نقش خامه

در خطبه و ديباچهء آن گويد هنگامى كه در ركاب كريم خان در شيراز بوده بنظم آن آغاز كرده و در آنجا چنين گويد :

مرا در موكب سالار كشور * خديو طلم‌سوز عدل‌پرور

وكيل قائم آل محمد * كه دور دولتش بادا مخلد

گذار افتاد سوى ملك شيراز * چه شيراز آنكه بر جنت كند ناز

وامق و عذراى او تقريبا شامل دو هزار بيت و بيت نخستين آن اينست :

اى ز نامت نامهء نامى بنام * وى بنامت افتتاح هر كلام

اين مثنوى وامق و عذرا را پس از انجام خسرو و شيرين سروده است چنان كه خود در ديباچهء آن گويد :

چون بتائيد خداى كارساز * بود طبعم نامهء نامى طراز

موج ميزد هر زمان درياى من * بر كران ميريخت گوهرهاى من

آن گهرهاى ثمين آبدار * بود زينت‌بخش گوش روزگار