تاريخ ايلچى نظام شاه ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٣

تعليقات

بلاد و معابر بحار از تجّار گيرند . ( غياث اللغات ) . به معنى مهرى است كه بر فرامين و احكام زنند ، مهرى كه بعد از گرفتن باج بر اجناس تجّار زنند . ( لغت نامه )

تنسيق : آراستن و ترتيب دادن . ( منتهى الارب )

تواچى : جارچى ، و آن عبارت از شخصى بود كه از جانب پادشاهان و فرماندهان به ايصال احكام و رسانيدن فرامين مأمور شوند . ( لغت نامه )

توشمال : ناظر و خوانسالار و چاشنىگير . ( فرهنگ نفيسى )

توقير : شكوه داشتن ، شكوهمند . ( لغت نامه )

توقيع : امضا كردن نامه و فرمان . ( فرهنگ معين ) . در تداول ديوانى ، اصطلاح توقيع به دست‌خط پادشاهان و ملوك گفته مىشد و چون پادشاه چند سطرى به خط خود در زير و يا حاشيهء منشورها و فرمان‌ها و مكاتيب مىنوشت به آنها منشور توقيعى ، فتال توقيعى ، نامه‌هاى توقيعى مىگفتند . معمولا مضمون و مفاد توقيع‌ها بر خلاف منشورها عبارت از عتاب و خشونت و قهر بوده است . ( مقدمه‌اى بر شناخت اسناد تاريخى ص 170 )

تهاون : خوار داشتن ، سبك شمردن . ( منتهى الارب )

تيول : ( تركى ) واگذار كردن دولت خالصه‌اى از خالصه‌ها يا ماليات قريه‌اى را به يكى از نوكران خود در ازاى مواجب او در تمام عمر دادن . ( لغت نامه ) . مدد معاش .

( غياث اللغات )

تيه : گمراه گرديدن . ( فرهنگ نفيسى )

جانقى : مشورت كردن ، كنكاش كردن . ( آنندراج )

جراره : لشكر گران . ( غياث اللغات )

جرگه : نوعى از شكار و آن چنان است كه لشكريان گرد صحرا حلقه زده تا صيد به در نرود . ( آنندراج )

جنيبت‌كش : آنكه اسب يدك كشد . ( لغت نامه )

جيفه : مردار بو گرفته . ( آنندراج )