تاريخ ايلچى نظام شاه ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٩
گفتار اوّل در ذكر سلاطين دهلى .
مقالهء هفتم در ذكر سلاطين هندوستان كه در زمان اسلام قدم بر سرير سلطنت نهاده علم مفاخرت برافراخته‌اند
مقالهء هفتم در ذكر سلاطين هندوستان كه در زمان اسلام قدم بر سرير سلطنت نهاده علم مفاخرت برافراخته‌اند
اين مقاله مشتمل است بر شش گفتار .
گفتار اوّل در ذكر سلاطين دهلى .
گفتار اوّل در ذكر سلاطين دهلى .
بلبل‌نوايان گلشن اخبار و طوطىزبانان شكرخاى نغز [ 204 ] گفتار در بيان اين داستان چنين زبان گشاده‌اند كه ، اوّل كسى كه در اين طبقه قدم بر مسند سلطنت و سرير ابهّت نهاد ، قطب الدين ايبك « 1 » بود و آن جناب مملوك سلطان شهاب الدين غورى است . مدّت چهارده سال به نيابت سلطان در دار الملك دهلى حكومت كرد و چون سلطان را فرزندى نبود ، لاجرم بعد از فوت آن جناب خطبه و سكّهء ممالك را به نام و القاب خود زيب و زينت داده مدّت پنج سال ديگر به استقلال در ديار هند به سلطنت و پادشاهى روزگار گذرانيد و در شهور سنهء سبع و ستمايه [ 607 ] عالم
( 1 ) . قطب الدين ايبك مشهور به لك‌بخش پس از كشته شدن محمد غورى در 602 ه . ق . خود را پادشاه هندوستان خواند و اوّلين سلسلهء مسلمان را كه منحصرا در هندوستان فرماندهى داشته‌اند تشكيل داد و تا سال 607 ه . ق . بر هندوستان حكومت راند . قطب الدين در همين سال در لاهور در ميدان چوگان‌بازى از اسب بر زمين افتاد و درگذشت . مدّت ملك او را از اوّل فتح دهلى تا ايّام وفات ، بيست سال و ايّام سلطنتش را چهار سال نوشته‌اند . به نوشته صاحب تاريخ فرشته ، قطب الدين به اخلاق حميده و اوصاف پسنديده موصوف بود و روش شهريارى و قواعد جهاندارى را نيكو مىدانست . قبر او اكنون زيارتگاه مردم است . براى آگاهى بيشتر ر . ك : تاريخ مبارك شاهى ، صص 6 - 13 ؛ منتخب التواريخ ، ج 1 ، صص 6 - 54 ، تاريخ فرشته ، ج 1 ، صص 63 - 60 .