تاريخ اولجايتو ( فارسى ) — الصفحة ٢٥١

حواشى و تعليقات

ججنير جاجنبر هم آمده ( ماللهند ص 102 س 2 ) مانكپور و منكبور ( ابن بطوطه ) ، سلحت - سيلهت ( ابن بطوطه ) ، مسترك شناخته نشد .

( 172 ) - اذناب صرن رؤسا : دمهائى كه سر شده‌اند . اشاره به آدمهاى تازه بدوران رسيده و اشخاصى كه بدون قابليت مقامى را احراز مىكنند . در خواندن اين عبارت مديون استاد مينوى هستم .

( 173 ) - در اصل نعم الختن القبر . « نيك دامادا كه گوراست » ( نك . امثال و حكم دهخدا ج چهارم ) .

( 174 ) - در اصل باز غرق غدر كه خوى حلق و غدد زلف جعد بريده باد .

( 175 ) - إِنَّ اللَّهَ يُدافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ . . « همانا خداوند دفاع كند از كسانى كه ايمان آوردند و خداوند دوست ندارد هر خيانت كنندهء ناسپاس را . » سورهء 22 ( الحج ) آيهء 38 .

( 176 ) - در اصل او را متهم گردانيدند .

( 177 ) - نفاق دوم به معنى رواج گرفتن است .

( 178 ) - از اشعار شعراى عرب است ، اصل آن به دست نيامد .

( 179 ) - در اصل : استطاد .

( 180 ) - اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ وَ فَرِحُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مَتاعٌ . در اصل « ان اللّه » آورده . « خدا روزى را فراخ مىكند براى هركه مىخواهد و تنگ مىگيرد .

و كافران به زندگى دنيا خشنودند اما زندگى دنيا در برابر قيامت جز بهره‌اى و تمتيعى نيست .

سورهء 13 ( الرعد ) آيهء 26 .

( 181 ) - در اصل : دارم ز دل و ديده و انكه صد غم .

( 182 ) - إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ . در اصل « فمن ذى الذى » آورده . « اگر يارى كند خداى شما را پس غلبه كننده‌اى بر شما نيست و اگر فرو گذارد شما را پس كه يارى دهد شما را پس از خذلان ؟ و مؤمنان بر خداوند اعتماد نمايند . » سورهء 3 ( آل عمران ) آيهء 160 .

( 183 ) - در اصل : بركب ؟ ؟ ؟ سويت است .

( 184 ) - داستانى است در قرآن سورهء بقره آيهء 259 . عزير مردى ( و به قولى پيغمبرى ) بود كه خداوند او را پس از صد سال زنده گردانيد و او را عبرت بندگان قرار داد . ( نك . قصص قرآن صدر بلاغى ) .

( 185 ) - بياض .

( 186 ) - معنى عبارت روشن نيست . شايد « تلخ‌تر از خشم و شگفت‌آورتر از غم سوزان » باشد و يا اذهل من الصب به معنى واله‌تر از عاشق ! در كتب امثال عرب ديده نشد .

( 187 ) - چيزى كه در شب گفته شود به هنگام روز نابود و فراموش مىشود ( مجمع الامثال ص 535 ) .

( 188 ) - مراد بركه يا بركو است .

( 189 ) - در اصل : نايده ؟ ؟ ؟ .

( 190 ) - كريالاء اسم ناحيه‌اى است . شايد همان است كه بار تولد گاريانه ؟ ؟ ؟ مىنويسد ،