ايران در زمان ساسانيان ( فارسي ) — الصفحة ١٢٢

4 - منابع ارمنى

تأليف شده و تقريبا احوال سالهاى 320 را تا 385 دربر دارد « 1 » ، از لحاظ تاريخ ايران در قرن چهارم ميلادى كتاب نسبة معتبرى است .

از نيك كولب « 2 » در ما بين سنوات 445 و 448 كتاب خود را ، كه موسوم به « رد بر فرقه‌ها » است ، تأليف كرده و مشتمل بر مطالبى راجع بآراء زردشتيان آن عصر است « 3 » .

تاريخ ارمنستان لازارفارپى « 4 » ، كه در سال 504 نوشته شده « 5 » . مشتمل بر وقايع سالهاى 388 تا 485 مىباشد . لازار مورخى عاليمقام است ، كه رعايت بيطرفى را نيز نموده « 6 » . به عكس كتاب « تاريخ وردن و جنگ ارمنيان » ( وقايع سالهاى 451 - 439 ) تأليف اليزه وارداپت ، كه ظاهرا در نيمه اول قرن هفتم ميزيسته « 7 » ، چندان قابل

( 1 ) - چاپ ونيز 1832 و 1889 ، و سن‌پطربورغ 1883 ( چاپ پاتكانيان ؛ ترجمه فرانسه ، لانگلوا ، ج 1 ، ص 202 به بعد . ترجمه آلمانى لوئر M . Lauer ، تحت عنوان Des Faustus von Byzanz Geschichte Armeniens ؛ كلى 1879 ؛ مقايسه شود با پيترس ، تلخيص بولتن ادبى آكادمى پادشاهى بلژيك ، سرى پنجم ، ج 17 ( 1931 ) ، ص 16 ببعد . ( 2 ) - Eznik de Kolb ( 3 ) - چاپ ونيز 1914 ( تجديد طبع چاپ 1826 ) ؛ ترجمه فرانسه توسط لووايان دوفلوريوال Laillant de FIorival ( پاريس 1853 ) و تلخيص آن در مجموعه لانگلوا ، ج 2 ، ص 375 و بعد . ترجمه آلمانى توسط شميد J . M . Schmid تحت عنوان . Eznik widerdie Sekten ، وين 1900 . مقايسه كنيد با كتاب ماريه L . Maries درباره ازنيك كلبى Le De Deo d'Eznik de Kolb ، پاريس 1924 . ( 4 ) - Lazar de Pharp ( 5 ) - اكينيان ، ج 1 ، ص 374 . ( 6 ) - چاپ ونيز 1873 ، چاپ تفليس 1904 ( بتصحيح و تحشيه ترمكرتيچيان و مالخاسيان ) ؛ لانگلوا ، ج 3 - ص 259 و بعد . ( 7 ) - اكينيان ، ص 372 .