ايران در زمان ساسانيان ( فارسي ) — الصفحة ١٠١

2 - روايات ساسانى كه در ادبيات عرب و ايران باقى است

ساسانيان بوده و بقلم ابن المقفع ترجمه شده است . اين كتاب آيين نامگ « 1 » نام داشت . مسعودى گويد : « 2 »

« اين كتاب مركب از چند هزار صفحه بود و نسخه كامل آن جز در نزد موبدان و ساير اشخاص صاحب قدرت بدست نمىآمد » . آيين نامگ خصوصيات تشكيلات دولت و جامعه ايران را قبل از عهد ساسانيان و در عصر شاهنشاهى اين سلسله در بر داشته و قواعد فن جهاندارى را ذكر ميكرده است .

نام اين كتاب در تاريخ ثعالبى « 3 » آمده و همچنين در عيون الاخبار ابن قتيبه « 4 » مكرر ذكر شده است . آثار مندرجات آن را در نامه تنسرو كتاب حمزه « 5 » و جوامع الحكايات عوفى « 6 » يافته‌اند . آيين نامگ يا آيين نامگ‌ها ( بنابر تعدد آن ) اطلاعاتى راجع بورزش‌هاى پسنديده مثل تيراندازى و گوىبازى و شرح چگونگى تطير و تفأل ،

( 1 ) - مقايسه كنيد با آييگ ayanagh ، تلفظ قديمىتر آذوينگ adhsenagn ، ر ك نيبرگ ، رساله پهلوى Hilfsbuch des pehlevi ، ج 2 ، ص 4 ، آندراس و بار ، بقاياى يك ترجمه پهلوى , Bruchstucke einer Pehlevi Uebersetzung der Psalmen Andreas - Barr ، گزارش آكادمى پروس ، 1933 ، ص 117 . ( 2 ) - التنبيه ، جغرافيون ، ج 8 ص 104 ؛ ترجمه كارادوو ، ص 149 . ( 3 ) - چاپ زتنبرگ ، ص 14 . ( 4 ) - نريمان ، نفوذ ايرانيان در ادبيات اسلامى ، ج 1 ، بمبئى 1918 ( ضميمه 7 ) ، ص 164 ، 167 Iranian Influences on Meslem Literature Narimau ؛ اينوسترانتزف ، مطالعات ساسانى ، ص 41 و بعد ( رساله راجع بجنگ ) . ( 5 ) - ماركوارت ، ايرانشهر ، ص 47 ، يادداشت 1 ؛ هرتسفلد ، پايكولى ، ص 46 . ( 6 ) - ديباچه محمد نظام الدين بر جوامع الحكايات عوفى ، ص 55 و بعد .