اكبرنامه ( تاريخ گوركانيان هند ) ( فارسي ) — الصفحة ٢٥

ذكر بعضى بشارات غيبى اشارت قدسى كه پيش از ولادت باسعادت حضرت شاهنشاهى ظهور يافته

خردمند دوربين داند كه در هرچند مدّتى از وجود فرمانروايى كه به تأييدات ايزدى مؤيّد به سعادات سرمدى مستسعد باشد گريز نيست ، و هوشمند خبير شناسد كه اين دولت به نيروى بازوى معنوى است ، و مرد معامله فهم معلوم كند كه هرگاه چندين سال تربيت يابد لعل در مشيمهء معادن به بلوغ رسد ، تا لايق افسر شاهى تواند شد . اينچنين گوهر بىبها و جوهر يكتا - كه هيچ چيز بدان نماند - چندين امتداد قرون و دهور بايد كه پروردهء تربيت خاص باشد تابه مدارج ترقيّات به استعداد خود فايز گردد . دقيقه‌شناسان معامله‌دانى دريابند كه مقدار مدّت تأييد به اندازهء كثرت رعايا تواند بود چه ، هرچند كثرت بيشتر اختلاف و تباين در افزايش و عظمت خديو آن زمان ظاهرتر كه عالم و عالميان « 2 » را به دستيارى تأييد الهى بر فرق همّت گرفته ، فرق عالميان را از فساد نگاه مىدارد و كار جهان و جهانيان را به ياورى آگاهى سامان و سرانجام مىدهد ؛ و هرگاه به مقتضاى حكمت بالغه كارفرماى حقيقى خواهد كه نظام صورت و معنى و آبادانى ظاهر و باطن در دست فردى از افراد انسانى نهد ، مدّت تربيت اين [ 12 ] بزرگ حوصلهء بلند دريافت در انديشهء بشرى و دايرهء امكانى كجا گنجايش پذيرد .

چنانچه روشندلان كارآگاه زمان ما اين دو عطيّهء كبرى از سواد پيشانى نورانى اين خديو جهان مىيابند و از كمال انصاف از شرح مناقب او به عجز اعتراف مىنمايند « 3 » و اين طايفه را همين دولت بس كه به مساعدت توفيق پذيراى اين دريافت گشته‌اند كه ادراك رتبه‌اى چنين خديوى اندازهء طاقت بشرى نيست و در احترام اين بزرگ والاقدر تعظيم قدرت الهى دانسته پرستش خداى خود مىنمايند و همگى همّت در تحصيل رضاى او ، كه هر آينه مشتمل بر گردآورى رضاى ايزد بيچون است ، مصروف دارند .

كدام سعادت از اين نعمت بزرگتر است و كدام دولت از اين موهبت گزيده‌تر . و روشن ضمير دوربين ، كه چشم بصيرتش توتياى انصاف كشيده باشد ، به رهنمونى ستارهء « 4 » سعادت داند كه چندين هزار سال ، بطنا بعد بطن ، در مهد تربيت درآورده آلنقوا را طراز هستى بخشد تا شايان آن نور عالم‌افروز ، كه شرح آن

( 2 ) ج : بار عام و عالميان ( 3 ) الف ، د ، و ، م : مىگرايند ( 4 ) م : ندارد