در قلمروى خانان مغول ( فارسى ) — الصفحة ٧٤

در دربار خان مغول دربار : شرفيابى به حضور خان مغول

به سادگى نامى بدون « خان » وجود داشت : برق‌انداز « 1 » ، پرتاب‌كنندهء رعد و برق ، لقب فرماندهء توپخانه بود ، در حالى كه شيرافكن « 2 » ، زمين‌زنندهء شير ، يك شكارچى شجاع را مشخص مىكرد . ( 3 ) برخى از عالى مقامان عنوان پدرشان را به ارث مىبردند ، ولى اين نادر بود :

مثلا نقل مىشود كه شخص محترمى كه عنوان امير خان را از پدرش به ارث برده بود ، اورنگ زيب به او يادآور كرد كه پدرش در اصل مير خان بوده است ، و براى حرف « آ » كه از مير ، امير ساخته است كمتر از يك لاخ « 3 » ( روپيه ) نپرداخته است ! ( 4 )

بدين‌ترتيب گرفتن عنوان با هداياى كوچك نيز امكان داشته است . . .

عناوين عموما در اعياد اعطا مىشدند ، چه پس از به تخت نشستن فرمانروا و چه در نوروز ، جشن آغاز بهار ، ولى در صورتى كه كسى كار ويژه و برجسته‌اى انجام داده بود ، امكان داشت كه به او بلافاصله عنوانى داده شود ؛ سربازى كه سردشمن وحشت‌انگيزى را به دربار آورده بود ، بلافاصله به لقب افتخارى بهادر « 4 » ، پهلوان ، مفتخر شد .

پاداشهاى ديگر خلعت « 5 » ، جامه افتخار بود ، به همان‌گونه كه در تمام سرزمينهاى اسلامى از گذشته معمول بوده است . خلعت در واقع لباس تن كردهء شخص اهدا كننده است كه در اصل از نيروى بركت او اشباع شده است . در دورهء مغول جامهء تن كردهء شخص فرمانروا بود كه به عنوان ملبوس خاص « 6 » ، لباس اختصاصى ، ناميده مىشد . البته در اتاق رختكن مغول‌ها ذخيرهء عظيمى از خلعتها وجود داشت كه بر اساس شأن و درجهء دريافت كننده انتخاب مىشدند و متشكل از سه ، پنج ، يا هفت تكه بودند . همچنين گفته مىشود كه منصب‌داران « 7 » ، بلندپايهء فرمانروا كه به مناسبت مرگ كسى مدتى طولانى لباس عزا بر تن داشته‌اند براى پايان دورهء 40 روزهء عزادارى خلعت ويژه‌اى به آنها اهدا شده است . يك سراپا « 8 » ، از سر تا پا ، هديه‌اى است شامل يك قبا ، يك عمامه ، و شاش « 9 » ، حمايل تشريفاتى ؛ اضافه بر آنها گاه جواهرات يا اسب نيز اهدا مىشد .

( 1 ) . barqandaz . ( 2 ) . Shirafkan . ( 3 ) . Lakh . ( 4 ) . Bahadur . ( 5 ) . Khila . ( 6 ) . malbus - ikhass . ( 7 ) . Mansabdars . ( 8 ) . Sarapa . ( 9 ) . Shash .