در قلمروى خانان مغول ( فارسى ) — الصفحة ٣٥

جلال الدين اكبر عرش آشيانه « 1 » « كه جايش بر اريكهء خداوند است » ( 1542 - 1605 )

چيتور « 1 » ( 8651 ) به دنبال آن مغلوب شدند . تصرف دشوار قلعهء راجپوت « 2 » كه تسخيرناپذير مىنمود ، در آثار مورخان ، در اخبار رسمى شاهانه و در تصاوير مورد تحسين قرار گرفته است . در اين ميان تقريبا 000 / 30 راجپوتى كشته شده‌اند . ( 8 ) تسخير رانتام بهور « 3 » يك سال بعد ، و بوندل خند « 4 » در همان سال 1569 به توسعهء امپراتورى مغول كمك كردند . تصرف گوجرات ( 1573 ) ، جايى كه به هر حال بعدا دوباره شورشها از سر گرفته شدند ، از اهميت برخوردار است . سپاهيان مغول رو به بنگال آوردند ، جايى كه آب و هوا ، فرومايگان را مورد توجه قرار مىدهد ، و همواره گرد و خاك نفاق را بلند مىكند ، و خانهء پرهياهو و بىآرام ، ناميده مىشود . ( 9 ) مغولان هرگز تمايل زيادى به بنگال نداشته‌اند : براى آنها كه از مناطق كوهستانى آمده بودند ، زمينهاى باتلاقى اطراف رودخانه‌ها و خوراك ماهى و برنج سكنه بسيار بيگانه بودند .

تنشها بين شاهزادگان مغول ادامه يافت ؛ حكيم ميرزا جوانترين بردار ناتنى اكبر كه بر كابل حكومت مىكرد ، در سال 1565 لاهور را محاصره كرد . با اين وصف اكبر همان‌گونه كه وفادارانش آرزو داشتند ، از مجازات او اجتناب ورزيد ، چونكه او در واقع يادگار پدر محبوبش بود . منطقهء كابل - افغانستان همواره به عنوان يك منبع مشكلات باقى ماند .

البته جنبه‌هاى ديگرى هم در طول سالهاى 60 قرن 16 وجود داشت : اكبر دژ آگرا را بنا نهاد كه سنگهايش ، قرمز مثل گونه‌هاى خوشبختى هستند . او به ادارهء امور مؤثرترى علاقه‌مند شد تا اكثريت هندى با سرزمين در حال گسترش يافتن او همزيستى بهترى داشته باشند . اين عمل او را در سال 1564 به حذف جزيه « 5 » ، ماليات مصون بودن ، براى گروه معينى از غيرمسلمانان ، هدايت كرد .

بخشى از سياست همزيستى نيز ازدواج اكبر با دخترى راجپوتى بود . اين دختر مانماتى ، دختر راجه بهاگواندا ، از امبر « 6 » بود . مانماتى براى اكبر پسرى به دنيا آورد كه مدتها در آرزويش بود . زيرا كه فرمانروا پس از مرگ فرزندان دوقلويش ، همان‌گونه كه بيشتر مسلمانان خوب اين كار را انجام مىدهند ، به شخصى پارسا كه نزديك آگرا زندگى مىكرد ، مراجعه كرد . اين شخص سليم چيشتى « 7 » بود . پيش از آن ، فرمانروا سفرى زيارتى به اجمر « 8 » ، جايى كه بنيان‌گذار فرقهء چيشتى ، معين الدين به خاك سپرده شده بود ،

( 1 ) . Chitor . ( 2 ) . Rajput . ( 3 ) . Rantambhor . ( 4 ) . Bundelkhand . ( 5 ) . Jizya . ( 6 ) . Amber . ( 7 ) . SalimChishti . ( 8 ) . Ajmer .