در قلمروى خانان مغول ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٢

سرگرمى و تفريح

عروسيها در خانهء شاهزادگان با شكوه بسيار جشن گرفته مىشدند ، چون همواره موقعيتى براى به نمايش گذاشتن تمام ثروت بوده و هست . تصاوير پادشاه‌نامه اجازه مىدهند كه دريابيم شاهزاده داراشكوه در عروسىاش با نادره دختر پرويز ، عمويش ، چه مقدار هدايا دريافت داشته است : طبق‌كشان بىشمارى در حركت ديده مىشوند كه طبقهايى پر از وسايل قيمتى را روى سر حمل مىكنند ؛ گروه‌هاى موسيقى و خوانندگان روى فيلهاى پرتزيين نشسته‌اند و آتش‌بازى عظيمى باغها و رودخانه را نورانى كرده است ، همه‌چيز به وسيلهء جهان‌آرا خواهر داراشكوه تا جزيىترين چيزها تهيه شده بود . و به نظر وقايع‌نگار كه از سخت‌ترين قافيه‌ها براى توصيف قابل ارج رويدادها استفاده كرده ، رسيده است :

كارگاه ارژنگ و آتليه نقاشى چينىها و اروپاييان كه خير ، * آسمان رنگارنگ مينايى ، درخشان بسان آفتاب‌پرست

هفت رنگ ، در مقايسه با بازى رنگهاى اين جشن رنگارنگ * . . . فقط رنگ شرم و آزرم بر رخ كارشان پاشيده شده است . ( 5 )

و هر شاهزاده‌اى براى عروسى از پدرش يك سهرا « 1 » از مرواريد دريافت مىداشت ، اين زينتى است كه چهرهء عروس را مىپوشانده و به طور معمول از شكوفه‌هايى تشكيل مىشده است . ( 6 )

آتش‌بازى در تمام جشنها تقريبا مهم‌ترين چيز بوده است . تنها راه‌ها و كنارهء رودخانه نبود كه چراغانى زيادى مىشد ، بلكه داربستهايى در شكلهاى بسيار متفاوت به وسيلهء نى بامبوس مىساختند و سپس با باروت پر مىكردند . اكبر دستور ساخت چنين داربستى را در شكل همو « 2 » دشمن مغلوب شده‌اش داده بود و يك طراحى مغولى يك آتش‌باز را نشان مىدهد كه در حال ساختن فيل بزرگى از اين نوع است . ( 7 )

جشنها با ميل و علاقه در باغ ، جايى كه همه نوع سرگرمى وجود داشته است برگزار مىشدند . در اين شرايط شعبده‌بازى از كارناتاكا « 3 » مىآمد كه با 10 توپ‌بازى مىكرد ، اكروباتها يا دلقكها و رقصندگان در لباس حيوانات با گوش خرگوش يا با شاخ ظاهر مىشدند تا بينندگان را شاد كنند ( 8 ) و ابياتى نيز در واقع از جلال الدين رومى خوانده مىشده است :

امروز روز گلسرخ است ، اينك سال گلسرخ است . . . ( 9 )

گاه براى نشستن محل كوچكى در بالاى درختان سايه‌دار ساخته مىشد ، در ابتدا فقط براى شكار ؛ ولى اين محل كه امكان داشت براى نوشيدن و ساير خوشگذرانيها مورد استفاده قرار گيرد ، ظاهرا همان‌طور


( 1 ) . sehra . ( 2 ) . Hemu . ( 3 ) . Karnataka .