در قلمروى خانان مغول ( فارسى ) — الصفحة ١١٦

تجارت

شاه جهان شعر بلندى سروده است در دست داريم ، كه از جمله مىگويد :

اگر قطعه ابرى در آسمان ظاهر مىشد * مثل كاغذى در جريان باد ، عارى از آب بود

و :

هر دو جهان مثل يك ساعت شنى * پر از مرده‌ها و خالى از زنده‌ها شده بودند ( 2 )

آرى ، صالح كنبوه در اين رابطه مىنويسد :

ممكن نبود كه كشته‌ها شمارش و ليست شوند ، واژه‌هاى گريستن و زارى كردن ، كفن و دفن ناپديد شده بودند . . . چون همه روزه كاروان به كاروان به سوى درهء نيستى در شتاب بودند . . .

وخيم‌تر از آن ، قحطى به درجه‌اى رسيده بود كه نه فقط حيوانات حرام گوشت از نظر مذهبى ، خورده مىشدند ( اصولا اگر يافت مىشدند ) ، بلكه حتى پدران و مادران ، بچه‌ها و نوزادان را زنده از هم مىدزديدند و آنها را خام مىخوردند . . .

10 سال بعد دكن شمالى باز گرفتار قحطى شد ، به نحوى كه ساكنان « جان به نان » ، دادند و شرف به رغف « 1 » ، شرف را به گرده نانى ، بفروختند . ( 3 )

هنگام چنين قحطيهاى وحشتناك ، دولت كوشيده است مداخله نمايد . اطعام مساكين و غذاى رايگان از جمله اقدامات بود - همان‌گونه كه در مواقع صلح و آرامش روى مىداد - ولى تعداد قربانيان خيلى زياد بود .

تجارت

تجارت

لوازم مختلف مورد درخواست مكراب خان « 2 » كه در انگلستان به دست خواهد آمد و با كشتى بعدى براى سرمباشر فرستاده خواهد شد :

الف - دو دست زره كامل ، محكم ، ولى راحت و ساده قابل تن كردن .

( 1 ) . sharifeberaghife . ( 2 ) . MaccrabKhan .