خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣
بخش سوم سرحدات شمال شرقى ايران
بخش سوم سرحدات شمال شرقى ايران
بخش سوم سرحدات شمال شرقى ايران
نزديكترين ساكنين ايرانى در منطقهء پل خاتون به روسها جمشيدىها در منطقه شوريچه هستند . اين مردم اول بار بعد از محاصره هرات توسط حسام السلطنه در 1857 م . از آنجا به اين ناحيه كوچ داده شدند و زندگى آنها به بهترين نحو نمايانگر طبيعت چادرنشينى قبايل متعدد اين منطقه است . اينان در ابتدا نزديك به دو هزار خانوار بودند كه تحت رياست الهيار خان در ناحيهء سرجام مستقر شدند . چندى بعد بر اثر حمله و هجوم پىدرپى تركمن‌ها ، ناچار به نواحى كنه‌گوشه « 1 » و قره‌بوغه « 2 » در نزديكى مشهد كوچ كردند ، از آنجا نيز گروهى از آنها مجددا به هرات بازگشتند . سرانجام الهيار خان هم راه اين عده را در پيش گرفت و به موطن اصلى خود هرات عزيمت نمود . سپس خانواده‌هايى كه باقى مانده بودند توسط حكومت ايران به ناحيهء قوش‌خانه از توابع قوچان كوچ داده شدند و سرپرستى آنها به اسماعيل خان روتى محول گرديد .
سرانجام الهيار خان از هرات به مشهد بازگشت ، و دوباره به سركردگى جمشيدىها در ناحيهء خراسان گماشته شد . در اين زمان تعداد جمشيدىها بخاطر قحطى سال 1871 م .
به صد و پنجاه خانوار تقليل يافته بود . الهيار خان در قره‌بوغه درگذشت و پسرش
( 1 ) - در فرهنگ جغرافيائى ايران كنار گوشه ضبط شده است كه دهى از دهستان تبادكان و ارداك شهرستان مشهد است . ( 2 ) - قره‌بوغه يا قرابوغه ، دهى است در شش فرسخى مشهد . در فرهنگ جغرافيائى ايران ضبط نشده است . براى اطلاع بيشتر به مجله بررسيهاى تاريخى شماره پنجم سال هشتم ، آذرودى 1352 نوشته محمد گلبن يا سفرنامه ركن الدوله ، بكوشش همين نويسنده و يا سه سفرنامهء به كوشش قدرت الله روشنى ، چاپ دوم انتشارات طوس مراجعه فرمايند .