خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٩

بخش بيست و پنجم بازگشت به هندوستان

خود بود .

در كراسنوودسك به دوست قديمى گراف آرمفلد كه در هيأت مرزى كشك با او بوديم برخوردم . او مرا تا سوار شدن به كشتى همراهى نمود . بارون وروسكى « 1 » والى تركستان همراه با تمام اعضاء حكومت محلى خود و همسرانشان و يك خانم معلم از قبل نيز از مسافران ديگر اين كشتى بودند . حضور اين عده باعث شد تا سفر خوب و خاطره‌انگيزى داشته باشم .

در تفليس به تنى چند از دوستان قديمى از زمان هيأت مرزى افغانستان برخوردم .

آنها با خوشرويى مرا پذيرفتند و خوشامد گفتند . يكى از اولين افرادى كه ديدم سرهنگ عليخانف « 2 » بود كه آخرين بار هنگام برپا داشتن علائم مرزى بر كنارهء رود مرغاب و در نزديكى پنج‌ده در روز كريسمس سال 1887 م . او را ديده بودم .

شام را با سرهنگ عليخانف پرنس اوربليانى « 3 » سرهنگ كارتزوف « 4 » در باشگاه انگليسىها صرف كردم . مىگفتند اين باشگاه زير نظر باشگاه انگليسى پطرزبورگ و تقريبا همانند آن اداره مىشود . هر پنجشنبه غروب شام مخصوص تهيه مىگرديد و براى صرف همين شام هم آن شب را در آن باشگاه گرد آمديم و تعداد ما به پانزده نفر رسيد .

متعجب بودم كه چند نفر از آنها به زبان انگليسى آشنائى خواهند داشت . در اين جمع سه ژنرال به ترتيب ژنرال فرمانده ارتش قفقاز ، معاون والى قفقاز و ژنرال توپخانه ، بعلاوه چند تن ديگر از افسران و تعدادى مقامات غيرنظامى حضور داشتند . مدت زمانى طولانى را به صحبت گذرانديم آن روز غروب به من خيلى خوش گذشت .

سرهنگ عليخانف مىگفت ، از زمانى كه بازنشسته شده ، وقت بيكارى زياد دارد ، نوشتن كتابى را در مورد قوچان و بجنورد آغاز كرده است و سپس به شرح عناوين بخش‌هاى مختلف اين كتاب پرداخت . اميدوارم يكى از همين روزها اين كتاب چاپ و ترجمه شده و در دسترس عموم قرار گيرد .

روز بعد شام را با ژنرال كوهلبرگ « 5 » نمايندهء روس در هيأت مرزى افغانستان در سال 86 - 1885 م . صرف كردم . او محبت كرده و تعدادى از همقطاران سابق خود در آن هيئات را با تلاش بسيار گردآورده بود .

سرهنگ زاكرچوسكى « 6 » كه فرماندهى لشكر را زير نظر ژنرال كوماروف « 7 » در حمله


( 1 ) - Baron Vrevsky . ( 2 ) - Colonel Alikanoff . ( 3 ) - Prince Orbeliani . ( 4 ) - Colonel Kartzoff . ( 5 ) - General Kuhlberg . ( 6 ) - Zakrchevski . ( 7 ) - Generol Komaroff .