تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٤٨

كيوك و منكو

بدهد « 1 » . برادر وى سنباد در سال 1246 م . به دربار كيوك قاآن رفت ، و خان مغول وى را به گرمى پذيرفت « 2 » . شاه ارمنستان صغرى زيركانه فرصت مناسب را جهت پيوستن به فاتحان زورمند دريافته بود ، و خوب مىدانست ، كه با تأييد و يارى مغولان مىتواند به دشمن ديرينه ضربهء مهلكى وارد آورد . شايد هيچ‌يك از حكومت‌هاى دست‌نشاندهء مغولان به اندازهء ارمنستان در هم‌پيمانى با آنها ، وفادارى نشان نداد و علت اين دوستى را بايد در اشتراك علائق آنان جستجو نمود . در آغاز فرصتى دست داد ، كه وى توانست بستگى خود را به فرمانروايان جديد به اثبات رساند ، بدين‌معنى ، كه از دستور سرداران مغولان دائر بر تسليم خانوادهء سلطان ، سلجوقى كه به دربار وى پناهنده شده - بود ، با وجود بىميلى ، اطاعت كرد « 3 » . همسايگان او نيز انتقام اين عمل ناجوانمردانه را به زودى از وى گرفتند ، و در سال 1245 م . به خاك ارمنستان حمله كردند « 4 » .

تسلط بر نواحى قفقاز و آسياى صغير موجب شد ، كه بايجو سردار مغول در حمله‌اى كه در سال 1245 م . به بين النهرين و بغداد كرد ، از آن سامان آسوده‌خاطر باشد .

بايجو توانست دياربكر ، ارفه و نصيبين را تصرف كند « 5 » . فرمانرواى مسيحيى انطاكيه به نام بوهموند پنجم ( تاريخ وفات 1251 م . ) نيز ناگزير در برابر تهديدهاى سردار نيرومند مغول تسليم شد « 6 » . اما بايجو نتوانست بيش از آن پيشرفت كند « 7 » ، چه شورشهاى جديدى ، كه در قفقاز رخ داد ، مانع پيش‌تازى او بود .

( 1 ) - Vincent de Beauvais ; Nangis 35 ; Vahram Rabun 18 ; Malachias 18 f . ; Zyriak 432 1282 , 1295 ( طبق روايت سيمون ) - اما فرمانروائى مغولان در آسياى صغير هيچگاه عموميت نيافت . قبايل ترك در مناطق كوهستانى استقلال خود را حفظ كردند . ر ك : Umari / taeschner 49 f . ( 2 ) - Rohricht , Regensta 304 f . , Nr . 1155 ; Zyriak 352 f ( 3 ) - Sinpad , Hist . Arm . I 649 ; Rohricht , Regensta 432 ؛ ابن بىبى ج 4 : 241 ص ب ؛ Bar Hebraeus 476 ( 4 ) - ابن بىبى ج 4 : 249 ص ب ؛ Bar Hebraeus 479 ؛ Vincent de Beauvais 1282 ; joinville 78 , 80 ( 5 ) - ابو الفرج 446 ص ب ؛ ابن فوطى 199 ص ب ، ابو الفدا ج 4 : 482 . ( 6 ) - Bar Hebraeus 478 f . ؛ ابو الفرج 446 ص ب ؛ Remusat , Memoires a 416 ( 7 ) - Zyriak 437 f .