تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٤٤١

خوراك

گاه‌گاه به صورت خام در زير زين جاى داده مىشد ، و پس از مدتى صرف مىگرديد « 1 » ، اما اين كار عموميت نداشت ، مغولان معمولا گوشت را مىپختند . در حالى كه تمام حاضران روى زمين مىنشستند « 2 » ، از گوشتى كه در درون ديگى قرار داشت ، مىخوردند .

منابع تاريخى حكايت دارد ، كه مغولان در هنگام غذا به هيچ‌وجه حفظ آداب نظافت را نمىكردند . به هريك از حاضران يك قطعه گوشت داده مىشد « 3 » ، و او آن را با دست و اغلب بىآن‌كه به قطعات كوچكتر تقسيم كند ، مىخورد . بريدن گوشت ، حتى وقتى كه ميزبان آن را در اختيار مهمان مىگذارد ، مجاز نبود و به‌طورى كه ناظران گزارش داده‌اند ، خوردن گوشت به اين صورت همراه با ناملايمات فراوان بود . مقدار گوشتى كه مصرف نمىشد ، معمولا براى زمان‌هاى بعد در درون خيكى جاى مىگرفت .

مغولان در صورت ضرورت اسب‌هاى خود را زخمى مىكردند ، و از اين زخم‌ها خون آن‌ها را مىمكيدند « 4 » . و نيز آنان به روايت رشيد الدين و مورخان مغرب‌زمين گوشت انسان را مىخوردند « 5 » . اما اين قوم در تحمل گرسنگى نيز استاد بوده است « 6 » .

اگرچه مغولان در آغاز مىكوشيدند ، كه با نحوهء تغذيهء مسلمانان از جمله كشتار شرعى گوسفند مخالفت كنند « 7 » ، ولى آنان پس از مدتى شيوهء غذا خوردن مردم مغلوب را پذيرفته‌اند . اين وضع در ايران نيز به وجود آمد ، و مغولان نحوهء استفاده از آرد « 8 » و خوردن نان را كه برايشان تازگى داشت ، در اين سرزمين آموختند . برنج و ماهى نيز كه خوردن آن در مناطق مختلف ايران كاملا متداول بود « 9 » ، به احتمال قوى مواد غذائى مورد علاقهء مغولان شد « 10 » .

( 1 ) - Matthaeus Parisiensis VI 114 f . ; Joinville 268 ( 2 ) - Zyriak 248 f . ؛ Jordanus 9 f . ( 3 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 48 f . ( 4 ) - ابن بطوطه ج 3 : 24 . ( 5 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 20 ؛ J . P . Carpini / Wyngaert 47 f . , 56 ( 6 ) - Zyriak 248 ( 7 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 62 ؛ Polo / Lemke 243 ( 8 ) - Joinville 266 . - ر ك : Malachias 8 ; Kcartclis chovreba 343 ؛ عمرى / قسطنطنيه 65 ر . ( 9 ) - ر ك : عمرى / كاترمر 294 ؛ قزوينى ج 2 : 102 ، 237 ؛ Polo / Yule I 107 ( 10 ) - ابن بطوطه ج 2 : 129 .