تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٣٩١

زناشوئى

در خانواده‌هاى معمولى ممكن بود ، كه زنان بيوه را ، به جاى آن‌كه دوباره به ازدواج دربياورند ، در خانه براى انجام كار نگاه دارند « 1 » . مغولان گاه‌گاه نيز مىكوشيدند ، كه حقوق زناشوئى خود را در مورد ازدواج دوباره به شاهان دست‌نشانده نيز تحميل كنند .

شاهان مسلمان « 2 » بىاشكال مىتوانستند همسر تازه‌اى به حرمسراى خود بيافزايند ، اما اين كار براى شاهان مسيحى غيرممكن بود . اما به‌طورى كه منابع تاريخى از نخستين دوران فرمانروائى مغولان گزارش مىدهند ، آنان يك بار كوشيدند كه همسر زمام‌دار روسى چرنگف را پس از قتل شوهرش به عقد برادر وى دربياورند « 3 » .

مردان به‌طور نامحدود حق تعدد زوجات داشتند ، به‌طورى كه برخى از بزرگان مغول پنجاه « 4 » و يا صد همسر « 5 » داشتند . بديهى است ، كه وظايف مالى ، كه با تعدد زوجات همراه بود ، مردان معمولى را وادار به امساك مىنمود . مردان مىتوانستند به دل‌خواه خود نزد همسرانشان بروند « 6 » ، و يا آن‌كه آنان را اصلا تنها گذارند « 7 » . مورخان اروپائى از آغاز دوران مغولان گزارش مىدهند ، كه زنان مغولى يك مرد عموما به ندرت با يكديگر نزاع داشتند « 8 » . فرزندان تمام زن‌ها ، به‌خصوص در خانواده‌هاى معمولى ، از نظر حقوقى با يكديگر يكسان بودند « 9 » . اما در واقع - خاصه در خانوادهء خان - كودكان همسران سوگلى بر ديگران برترى داشتند « 10 » .

مادر ، خواهر تنى و دختر محرم بودند ، و ازدواج با آنان ممنوع بود ، اما خواهر ناتنى جزء محارم محسوب نمىشد « 11 » .

زناشوئى گذشته از آن وسيلهء بسيار مناسبى براى برقرارى رابطه ميان مغولان

( 1 ) - Ricoldus 115 ( 2 ) - وصاف / بمبئى 424 ، 434 . ( 3 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 39 ( 4 ) - خواندمير / دفرمى a 72 ( 5 ) - Uan - ts au pi - si / Palladius 30 , 50 ؛ رشيد الدين / برزين b 54 ؛ 81 - 75 ؛ Zyriak 249 ; J . P . Carpini / Wyngaert 33 ؛ ر ك : Vladimircov , Obsc . stroj 48 ( 6 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 50 ( 7 ) - خواندمير ج 3 : 81 ( 8 ) - J . P , Carpini / Wyngaert 50 ( 9 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 50 ( 10 ) - جوينى ج 1 : 29 . ( 11 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 33