تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٥

اصول حقوق مغولى

حقوق

حقوق

اصول حقوق مغولى

اصول حقوق مغولى

مغولان پيش از چنگيز خان تنها داراى حقوق عرف بودند كه - به علت فقدان خط واقعى - تحرير نشده بود « 1 » . پس از بنيان‌گذارى دولتى وسيع و نيرومند ، تدوين و تحرير دستورات قانونى ضرورى مىنمود . به اين ترتيب براساس حقوق عرف مغول و فرمان‌هاى چنگيز خان با همكارى اوكتاى و جغتاى كتاب بزرگ قانون « ياسا » ( ياساق ) به رشتهء تحرير درآمد . اين كتاب با خزانهء دولت در يك جا نگاهدارى مىشد ، و در قوريلتاى به‌عنوان آخرين منبع حقوقى به آن استناد مىگرديد « 2 » . در صحت گزارش مالاخياس « 3 » ، كه مغولان معتقد بودند ياسا وسيلهء يكى از فرشتگان از جانب خدا الهام شده است ، مىتوان ترديد داشت . كتاب قانون حاوى دستوراتى در مورد چگونگى رفتار با كشورهاى خارجى ، نحوهء جنگ ، تقسيم‌بندى سپاهيان « 4 » و دستگاه نامه‌رسانى « 5 » ، ماليات ، مسئلهء وراثت و بالاخره روابط اعضاى خانواده با يكديگر بود « 6 » .

( 1 ) - مقريزى / بلوشه 331 . ( 2 ) - جوينى ج 1 : 17 ص ب ؛ رشيد الدين / برزين d 179 ص ب ؛ ميرخواند / يوبرت 173 ؛ ميرخواند / لانگله . - ر ك : Riasanovsky , Fund . Princ . 25 - 44 ; Vladimircov , Obsc . stroj 10 ; Alinge 119 f . ; Rjazanovskij , Mong . Pravo 7 - 23 ( 3 ) - Malachias 4 ( 4 ) - Alinge 119 f . ( 5 ) - Alinge 119 f . ( 6 ) - Alinge 119 f .