تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٨

سفراى خارجى در ايران

كيوك عادت داشت ، كه خود مستقيما با سفيران صحبت نكند ، بلكه منويات خود را وسيلهء اشخاص ديگرى به اطلاع آنان برساند « 1 » . رعايا در هنگام استماع سخنان فرمانروا به سجده درمىآمدند .

سفيران نه‌تنها در هنگام ورود به مقر خان مغول و هنگام ترك آن شرفياب مىشدند ، بلكه در آن‌ميان نيز يا به درخواست خود و يا به فرمان خان به حضور وى مىرسيدند « 2 » .

در ساير مواقع كاتبان مسئول برقرارى روابط بودند « 3 » .

در حين شرفيابى با اغذيه و آشاميدنىها از نمايندگان كشورهاى خارجى پذيرائى مىشد « 4 » . خان شخصا براى احترام بر آنان جامى از شير اسب به آنها تعارف مىكرد ، اما آن‌ها در صورت عدم تمايل مجاز بودند ، كه از پذيرفتن آن و نيز از نوشيدن آبجو و آشاميدنيهاى ديگر خوددارى كنند ( ژان به همين منوال رفتار كرده است ) « 5 » .

در دوران‌هاى بعدى ظاهرا از اين نظر تا اين درجه مدارا به عمل نمىآمده است .

الجايتو تنها به آن سبب از تقصير عماد الدين السكرّى سفير دربار مصر گذشت ، كه وى قاضى بود و به اين جهت مراعات دستورات مذهبى را بر خود واجب مىدانست « 6 » . ايلخان احتمالا اين بهانه را پذيرفت ، تا از تيرگى روابط ميان دو كشور جلوگيرى كند . او براى اثبات اين‌كه به سفير مصر خشمناك نيست ، قرص نانى به وى داد ، و سفير مملوك پس از سه بار تعظيم از آن نان خورد . سفيرى كه شرفياب شده بود ، مىبايست پيش از ديگران از آن آشاميدنى بنوشد . در ساير مواقع افرادى كه از نظر منصب با يكديگر مساوى بودند ، هم‌زمان با يكديگر از آن مىنوشيدند « 7 » .

( 1 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 124 ( 2 ) - W . v . Rubruck / Wyngaert 279 ( 3 ) - W . v . Rubruck / Wyngaert 292 f . ( 4 ) - Kartlis chovreba I 384 ( 5 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 117 ( 6 ) - مفضل ج 3 : 104 . ( 7 ) - Uan - ts au pi - si / Palladius 156