تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٧

سفراى خارجى در ايران

فشرد ، و در كنار خويش جايشان داد « 1 » ، اما از طرف ديگر مبلّغين مسيحى پس از آن كه چند بار در برابرش به خاك افتادند ( به روايت ژان چهار بار ) ، مىبايست به خان زياد نزديك نشوند ، و در فاصلهء معينى متوقف بمانند « 2 » . چون مبلّغين مسيحى تشريفات سجده را ، كه مغولان از چينىها گرفته بودند « 3 » ، مخالف دين مسيح مىدانستند ، لذا به آنان اجازه داده شد ، كه به جاى سجده فقط در برابر قاآن تعظيم كنند . در اين‌گونه تعديل تشريفات به منظور احترام خان مغول ، تساوى ( مثلا در مورد اعزام سفير ميان فرمانروايان مناطق مختلف قلمرو مغولان ) و رويهم‌رفته وضع سياسى موجود ميان دو كشور هويدا مىگرديد .

در كنار در غربى خيمهء زرين ، كه سفرا از آن وارد مىشدند ظرفى از شير تخمير شدهء اسب ( قميس ) قرار داشت ، و مترجم نيز در كنار آن جاى مىگرفت . سفير بر روى چهارپايه‌اى مىنشست ، تا وقت شرفيابى فرارسد . در وسط يورت آتشى مىسوخت .

خان بر جايگاه خود نشسته بود ، وسائل و نحوهء آرايش تالار پذيرائى در قصرها نيز شباهت تام به اين خيمه داشت « 4 » .

در آغاز شرفيابى ( چنان‌چه لازم بود ) ، ترجمهء مكتوبى كه سفير از جانب ولى - نعمت خود آورده بود ، وسيلهء وزير براى فرمانروا و ساير درباريان خوانده مىشد « 5 » .

زنان و كودكان ، از جمله دختران قاآن ، نيز به اين پيام گوش مىدادند . پس از آن حاضران براى مدتى سكوت مىكردند ، و فرمانروا در اين مدت از جمله دستور مىداد ، تا بازهاى شكارى به حضور او بياورند « 6 » . او چنان‌چه مايل بود با سفيران به مذاكره مىپرداخت . منكو از جمله با ويلهلم فن‌روبروك دربارهء مسائل مذهبى سخن گفته است « 7 » .

( 1 ) - ميرخواند ج 5 : 86 . ( 2 ) - W . v . Rubruck / Wyngaert 249 , 279 f . ( 3 ) - مفضل ج 3 : 104 : حاشيهء 4 . ( 4 ) - W . v . Rubruck / Wyngaert 277 ( 5 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 119 ( 6 ) - W . v . Rubruck / Wyngaert 249 ( 7 ) - W . v . Rubruck / Wyngaert 250 - 252