تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٥

مأموران دربار و اشراف اردوى فرمانروا

برخى از آن‌ها ريشه‌هاى مغولى و تركى دارد ، ترتيب داد . سه تن بكاول و باورچى ( مزه‌كنندهء غذا و سفره‌چين ) كه مأمور نظارت در مطبخ خان بودند « 1 » . فرمانروايان مغول علاقه داشتند ، كه با چند تن از وزراء و اطرافيان خود غذا صرف كنند و نيز براى گروهى ديگر از مطبخ خود غذا بفرستند « 2 » .

دو تن اختچى ( مراقب چراگاه گوسفندان ) كه يكى از آنان بل‌گوتاى برادر چنگيز خان بود ، علاوه بر آن سه تن مراقب چراگاه اسبان .

يك تن يورتچى ( مراقب يورت خان ) « 3 » و يك تن چربى ( رئيس خدمه كه به عربى حاجب گفته مىشود ) . چهار تن شمشيردار به رياست چوچىقسر برادر چنگيز خان ؛ چهار تن خولااويرا ( زوبين‌هاى نزديك و دور ) كه ظاهرا پيام‌رسان دولت بودند « 4 » و دو تن مأمور تشريفات كه منصبى بسيار برجسته بود « 5 » .

چهار تن تيرانداز ، كه در زمان‌هاى بعد به شكل گروه محافظان درآمدند . چنگيز خان نحوهء اين گروه را دو بار تغيير داد . در سال 599 ه . ق . هفتاد تن كشيك‌چى براى روز و هشتاد تن براى شب انتخاب مىشدند « 6 » . بر اين گروه تيراندازان ( قورچى ) ، سفره‌اندازان و مراقبان اسبان باربر و چهارپايان اضافه مىشدند . علاوه بر آن شش تن چربى ( رئيس خدمه ) و هزار تن سپاهى به‌عنوان واحد ويژهء تموچين وجود داشت « 7 » . در سال 602 ه . ق . خان مغول اين تعداد را بالا برد . از آن پس 1000 تن كشيك‌چى روز ( ترق‌اود ) و 1000 تن كشيك‌چى شب ( كبةود ) كه به چهار دسته تقسيم مىشدند ، و هر دسته سه روز كشيك مىدادند ، وجود داشت . سپاهيان كشيك‌چى را اين‌طور انتخاب مىكردند ،

( 1 ) - رشيد الدين / برزين a 176 ، b 234 : c 210 . ( 2 ) - عمرى / قسطنطنيه 70 ر ؛ قلقشندى ج 4 : 427 . ( 3 ) - رشيد الدين / برزين a 175 ، 213 ، 213 : b 234 ، 283 . ( 4 ) - Uan - ts au pi - si / Palladius 191 ( 5 ) - رشيد الدين / برزين a 163 ، b 171 ، 190 ، 271 ، c 257 - 255 ؛ Uan - ts au Pi - si / Palladius 62 ; Barthold , Turk . 382 f . ( 6 ) - Barthold , Turk . 383 , Anm . 6 : Uan - ts au pi - si / Palladius 102 f . ( 7 ) - Vladimircov , Obscstroj 90 ; Barthold , Turk . 383 f .