تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٣
انتخاب و بيعت
همان‌گونه كه زنان در دربار قاآن سررشتهء امور را به دست مىگرفتند ، در دار الحكومهء ايالات نيز گاه‌گاه زنان جانشين مردان مىشدند : چون جورماغون حاكم قفقاز بيمار شد ، همسرش مدتى ادارهء امور را به دست داشت « 1 » .
اگرچه پس از تقسيم قلمرو قاآن به چندين منطقهء نسبتا مجزا فعاليت زنان بسيار محدود گشت ، اما دست آنان هيچ‌گاه كاملا كوتاه نشد . در ماوراء النهر پس از مرگ قرا هلاكو « 2 » همسرش زمام امور را به دست گرفت ، و چون تيمور قاآن در سال 1300 م .
بيمار گشت ، همسر او به كمك وزيرى تا هنگام مرگ تيمور به ادارهء امور پرداخت « 3 » .
در ايران چون هرج‌ومرج حكمفرما گشت ، زنى به منصب فرمانروائى رسيد . ساتى بك خواهر ابو سعيد در هرج‌ومرج ناشى از رقابت گروهى جاه‌طلب در سال 739 ه . ق . بر تخت فرمانروائى نشست ، اما سلطنتش دوامى نيافت ، چون وضع دشوار آن روزگار به دست نيرومندى نيازمند بود . بزرگان در سال 736 ه . ق . نيز ظاهرا به همين سبب فرمانروائى نوزاد ابو سعيد را ، كه دخترى بود ، نپذيرفتند ، چه در اين صورت دوران غرض‌ورزى وزيران و درباريان آغاز مىگشت . بديهى است چنان‌چه نوزاد پسرى بود ، قاطبهء وزراء و بزرگان به ايلخانى او رأى مىدادند « 4 » .
انتخاب و بيعت
انتخاب و بيعت
ژان پلانو كارپينى ، كه در مراسم انتخاب كيوك حضور داشت ، تشريفات آن را به طرز بسيار روشنى توضيح مىدهد - منابع تاريخى شرقى نيز جريان اين انتخاب را بدون ذكر نام گزارش داده‌اند .
انتخاب در خيمه‌اى انجام شد ، كه در آن دو هزار تن از شاهزادگان ، اميران و بزرگانى كه حق انتخاب داشتند ، حاضر بودند . انتخاب‌كنندگان در چهار روزى كه
( 1 ) - Malachias 11 ; Zyriak 243 , 439 ( 2 ) - مستوفى ج 1 : 577 ؛ خواندمير / دفرمرى a 72 . ( 3 ) - ميرخواند ج 5 : 67 . ( 4 ) - حافظابرو 54 ر .