تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٢

ارتباط ايلخانان با كشورهاى مسيحى مغرب‌زمين

مددكاران بسيار ارزنده‌اى يافت . بدين‌گونه اينوسنت چهارم با موافقت لوئى نهم پادشاه فرانسه ژان پلانوكارپينى ، انسلم ، لورنس پرتغالى ، آندره لونگ‌ژومو و ويلهلم فن‌روبروك را به حضور قاآن باتو ، فرمانرواى روسيه و حكام آسياى صغير فرستاد « 1 » .

اين مبلّغين توانستند چند نفر را غسل تعميد دهند ، اما موفق نشدند در بايجو « 2 » ، كيوك و به‌خصوص منكو تأثير مطلوب به جاى گذارند . اما ره‌آورد اين فرستادگان دربارهء كسب اطلاعات عمومى از مغولان بيشتر شايان توجه بود . نوشته‌هاى ژان‌پلانو كارپينى و ويلهلم فن‌روبروك هنوز نيز منابع بسيار ارزنده‌اى براى اطلاع يافتن از زندگى ، دين ، عادات ، وضع دولت و وسائل جنگى مغولان است . بديهى است كه قاآن‌ها حضور اين سفرا ، و هدايائى را كه همراه آورده بودند ، نشانهء فرمان‌بردارى شاهان آنان مىدانستند « 3 » . و اين موضوع در پاسخ‌هائى كه به دربار شاهان مغرب‌زمين فرستاده مىشد ، و در آن از همكارى با اين شاهان استقبال مىگرديد ، به خوبى هويدا است « 4 » . لوئى نهم به اين سبب خود را ناگزير ديد تا روابط موجود را قطع كند « 5 » .

شايسته نيست كه در اين‌جا به بحث دربارهء جزئيات اين مذاكرات بپردازيم . با لشكركشى هلاكو - كه وى نيز از طرف پاپ به قبول مسيحيت دعوت شده بود « 6 » - نخستين دورهء روابط مغولان با مغرب‌زمين پايان مىيابد .

گرگور دهم توانست بار ديگر روابط قطع‌شده را برقرار كند « 7 » ، اگرچه اباقا در

( 1 ) - Pelliot , Papes ; Vat 125 - 136 ; Altaner 124 - 138 ; Uminski 25 - 74 ؛ Golubovich I 190 - 213 ; Remusat , Mem . a 419 ff . ; Ohsson II 207 - 244 ؛ Batton 13 f . ; W - V . Rubruck / Risch 3 ( 2 ) - Aszelin 230 , 232 ؛ Vincent de Beauvais 1300 ( 3 ) - Remusat , Mem . a . 437 ff . ; Pelliot , Papes c 35 f . ( 4 ) - Nangis , Vita 358 - 360 ; Zyriak 258 , 268 , 270 ; Joinville 74 ( 5 ) - W . V . Rubruck / Wyngaert 232 ( 6 ) - Raynaldus XIV , 1260 , Nr . 29 f . ؛ Mosheim , Anh . Nr . 19 , S . 7 ( 7 ) - Brehier , L'eglise et l'Orient ; Montgomery 5 - 11