تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٧

رابطهء ايلخانان با مسيحيت

شد كه يعقوب دوم پادشاه كاتالون پيروزىهاى غازان را در سوريه « 1 » به او تبريك گويد و شايد قيام قبطيان نيز در سال 700 ه . ق . در قاهره با اين جريان بىارتباط نبوده است « 2 » .

اما غازان در واقع در اصول سياست دينى خود تغييرى نداد . اگرچه ظاهرا در سال 696 ه . ق . دستور داد ، تا تسهيلاتى در پرداخت جزيه براى مسيحيان فراهم گردد « 3 » ، ولى الجايتو جزيه را دوباره مقرر كرد « 4 » ، اما پس از دو سال كشيشان را از پرداخت آن معاف داشت « 5 » . او حتى گاه‌گاه ديرهاى مسيحى را از پرداخت ماليات معاف مىكرد « 6 » ، و درآمد شهر اربل را در اختيار جاثليق كليساى نسطورى گذارد « 7 » .

الجايتو به تحريك دائىاش ارنجن موافقت نكرد ، كه مسلمانان در تبريز كليسائى را به شكل مسجد درآورند « 8 » . او برعكس موافقت كرد ، كه در سال 707 ه . ق . مردم ارمنستان « 9 » و گرجستان « 10 » را به قبول اسلام مجبور كنند . مسيحيان دو سال بعد بار ديگر تحت تعقيب و آزار قرار گرفتند « 11 » ، و به روايت مورخين نسطورى خود در اين شكنجه‌اى كه به آنان وارد مىآمد ، بىتقصير نبوده‌اند « 12 » . الجايتو ديگر به گفته‌هاى جبلهاى سوم ترتيب اثر نمىداد . اگرچه ايلخان جاثليق نسطورى را به حضور پذيرفت ، اما با او صحبت نكرد ، و به اين ترتيب جبلها نتوانست شكايت‌هاى خود را به اطلاع ايلخان برساند « 13 » . پيشواى نسطورى تنها به كمك امير چوپان و چند تن از سرداران ديگر توانست تسهيلاتى فراهم كند « 14 » . مسيحيان در دوران زمام‌دارى الجايتو ، يعنى ايلخانى كه در كودكى غسل تعميدش داده بودند ، از هرگونه آزادى مذهبى قطع اميد كردند . اگرچه روايت مىشود ، كه ايلخان مبلغ 5000 دينار و چند دهكده را در نزديكى بغداد

( 1 ) - Soranzo 333 ( 2 ) - مقريزى / كاترمر ج 2 : 2 ، 177 . ( 3 ) - Tasita 111 ( 4 ) - Tasita 150 ؛ مستوفى ج 1 : 595 . ( 5 ) - Tasita 153 ( 6 ) - Tasita 151 f . ( 7 ) - Tasita 153 ( 8 ) - Tasita 149 ( 9 ) - مقريزى / كاترمر ج 2 : 2 ، 279 . ( 10 ) - Tamarati 438 ; Kartlis chovreba ( Brosset ) I 639 ( 11 ) - Tasita 154 - 201 ( 12 ) - Tasita 153 f . ( 13 ) - Tasita 202 ( 14 ) - Tasita 201 - 203