تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٧

مسيحيت

خود از آن نان خورد و سپس به فرزندش و برادرش اريق بوكا نيز داد « 1 » . يك بار نيز به دست خود عود را در ظرف مخصوص برافروخت ، و دستور داد ، تا كشيشان نسطورى او را با دود آن تبرك كنند « 2 » ، و به دست خود به آنان جام شراب داد . وى هم‌چنين به يك كشيش ارمنى به عوض كليسائى كه مسلمانان ويران كرده بودند ، صليب زرين اعطاء كرد « 3 » . او به يكى از راهبان مسيحى كه همسرش را معالجه كرده بود ، علىرغم ميل مسلمانان اجازه داد كه صليبى را در سراسر اردوى او بچرخاند « 4 » . اين وقايع حاكى از آن است ، كه در قراقورم گروه كثيرى مسيحى زندگى مىكرد : علاوه بر نسطورىهاى بومى ، مجارها ، خزرىها ، روس‌ها ، گرجىها ، ارامنه و حتى عده‌اى فرانسوى كه سرپرستى مذهبى آنان را كشيشان نسطورى به عهده داشتند « 5 » . منكو مسيحيان را گرامى مىداشت ، و به آنان اجازه داد كه در برابر وى فقط تعظيم كنند و ديگر به خاك نيافتند « 6 » .

تنها يك بار از ميخائيل يكى از پادشاهان روسيه خواستند كه به آداب مذهبى مغولى تن دردهد ، و چون وى از اين كار سر باززد ، او را كشتند « 7 » .

تصويرى كه ويلهلم فن روبروك براى ما به جاى گذارده است ، با وجود تنوع يك‌جانبه است ، چه او به زندگى پيروان مذاهب ديگر كمتر اشاره مىكند ، اما به حق بايد پنداشت ، كه پيروان مذاهب ديگر داراى حقوق و آزادىهاى مشابهى بوده‌اند و به اين ترتيب تصوير كامل از اوضاع آن زمان به دست مىآيد .

ناگفته نماند ، كه اين رفتار مسالمت‌آميز مخصوص فرمانروايان شمنى و بودائى بود « 8 » . زنان مسيحى خانوادهء خان و هم‌چنين خان‌هاى مسلمان در زمان‌هاى بعد صميمانه و با جديت براى ترويج دين خود كوشش مىكردند .

( 1 ) - Rubruck / Wyngaert 279 ( 2 ) - Rubruck / Wyngaert 262 ( 3 ) - Rubruck / Wyngaert 264 ( 4 ) - Rubruck / Wyngaert 267 f . ( 5 ) - Rubruck / Wyngaert 280 ( 6 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 39 ( 7 ) - Carpini / Wyngaert 38 ( 8 ) - زنان بودائى خانوادهء خان نيز رفتارى مشابه داشتند : وصاف / هامر ج 1 : 29 .