تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٨٣

آداب تدفين

مىكردند « 1 » .

كوشش مىشد ، تا قبر فرمانروايان را مخفى نگاهدارند ، و از اين راه از صدمه - رساندن به جنازهء آنان و يا دزدى آن جلوگيرى كنند . به همين سبب گاه‌گاه گوركنان و يا كسانى را كه تصادفا از محل قبر فرمانروايان باخبر شده بودند ، مىكشتند ، تا بدينوسيله راز آنان فاش نشود « 2 » . براى خانوادهء فرمانروا مقبره‌اى مخصوص وجود داشت ، كه چنگيز خان نيز در آنجا دفن شده بود - ظاهرا آنطور كه رسم مغولان بوده است ، در محلى كه وى وصيت كرده بود « 3 » - محل اين گورستان در واقع كاملا مشخص نيست « 4 » . بيشتر اعضاى خانوادهء فرمانروا به ميل خود در همين محل مدفون شده‌اند « 5 » .

ايلخانان را در محل‌هاى گوناگون دفن كرده‌اند . گفته مىشود كه هلاكو - و بعدا اباقا - را در جزيرهء تلا واقع در درياچهء اروميه « 6 » ( بر فراز كوه شاهو در نزديكى دهخوارگان ) « 7 » به خاك سپرده‌اند . احمد ظاهرا پس از قتلش به سال 683 ه . ق . در محلى به نام قراقپچاغاى دفن شد « 8 » . تا اين هنگام نيز عادت ديرينه حفظ شده بود ، و محل قبر را افشاء نمىكردند . مسافرت تا پايان مراسم تدفين مجاز نبود . تا مدت سه روز در كنار قبر ارغون طعام داده مىشد « 9 » .

غازان پس از تشرف به اسلام سنّت ديرينهء مغول را كه بر پايهء دين آنان استوار بود ، ترك كرد « 10 » . او دستور داد ، تا برايش در تبريز مزارى مجلل بسازند ، كه به سال

( 1 ) - Marco Polo / Lemke 104 ( آيا تنها دربارهء چين معتبر است ؟ ) . ( 2 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 229 ( براى كيوك ) . ( 3 ) - رشيد الدين / برزين d 149 ؛ ميرخواند / يوبرت 174 . ( 4 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 42 ( 5 ) - مثلا كيوك ( به روايت ( Pelliot , Papes c 60 ؛ منكو ( به روايت رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 336 ص ب ) ؛ اريق بوكا ( به روايت رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 561 ) . ( 6 ) - ابن فوطى 353 ؛ مفضل ج 1 : 487 . ( 7 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 416 . ( 8 ) - وصاف / هامر ج 1 : 279 . ( 9 ) - وصاف / بمبئى 245 . ( 10 ) - رشيد الدين / وين 288 چ .